Xu Hướng 2/2024 # Cảm Nhận Của Em Về Hai Chị Em Thuý, Kiều Trong Đoạn Trích “Chị Em Thuý Kiều” Câu Hỏi 29255 # Top 5 Xem Nhiều

Bạn đang xem bài viết Cảm Nhận Của Em Về Hai Chị Em Thuý, Kiều Trong Đoạn Trích “Chị Em Thuý Kiều” Câu Hỏi 29255 được cập nhật mới nhất tháng 2 năm 2024 trên website Bac.edu.vn. Hy vọng những thông tin mà chúng tôi đã chia sẻ là hữu ích với bạn. Nếu nội dung hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất.

BỔ SUNG TỪ CHUYÊN GIA

Trong trích đoạn “Chị em Thúy Kiều”, hai nhân vật Thúy Kiều và Thú Vân hiện lên với những vẻ đẹp khác nhau. Thật vậy, nếu như bốn câu thơ đầu khẳng định được vẻ đẹp mười phân vẹn mười của hai người thì những câu thơ sau, tác giả đã đi sâu vào chi tiết tả vẻ đẹp của hai chị em “Đầu lòng hai ả tố nga/ Thúy Kiều là chị, em là Thúy Vân/ Mai cốt cách tuyết tinh thần/Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười”. Khi tả Vân, Thúy Kiều có những câu thơ “Vân xem trang trọng khác vời/Khuôn trăng đầy đặn, nét ngài nở nang/ Hoa cười ngọc thốt đoan trang/ Mây thua nước tóc, tuyết nhường màu da”. Có thể thấy rằng, nghệ thuật miêu tả bằng những hình ảnh thiên nhiên đã sử dụng rất hiệu quả. Vân được so sánh với những hình tượng thiên nhiên đẹp như: trăng, ngài, hoa, ngọc, mây, tuyết. Đây đều là những hình ảnh thiên nhiên tuyệt đẹp, để miêu tả một người con gái đẹp, mang vẻ đẹp trang trọng. Khuôn mặt đầy đặn như vầng trăng, nét lông mày sắc sảo, có nụ cười tươi như hoa, đoan trang, dịu dàng và tóc bồng bềnh hơn mây, da trắng hơn tuyết. Những hình ảnh thiên nhiên được sử dụng tài tình cho thấy sự lý tưởng hóa hình tượng của Vân trong thơ Nguyễn Du. Tuy nhiên, khi tả đến Kiều, Nguyễn Du đã sử dụng nghệ thuật đòn bẩy và nhiều câu thơ hơn để tả Thúy Kiều. Khi tả Kiều, Nguyễn Du đã tả cả sắc và tài của nhân vật này “So bề tài sắc lại là phần hơn”. Những câu thơ như “Làn thu thủy nét xuân sơn/Hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh/ Một hai nghiêng nước, nghiêng thành/ Sắc đành họa một, tài đành họa hai”. Ta có thể thấy Kiều là cô gái đẹp, có đôi mắt đẹp như làn nước hồ mùa thu, có lông mày như dáng núi mùa xuân. Vẻ đẹp của Kiều đến hoa và liễu còn phải “ghen”, phải “hờn”. Nếu như miêu tả Thúy Vân, tác giả sử dụng những từ “thua, nhường” thì những từ “ghen, hờn” khi miêu tả Kiều gợi ra một sự bấp bênh, sóng gió, hồng nhan bạc mệnh của Thúy Kiều. Vẻ đẹp của cô khiến cho thiên nhiên còn phải hờn ghen, giận dữ, đó là vẻ đẹp “nghiêng nước, nghiêng thành”. Hơn nữa, khi tả Kiều, tác giả chỉ tập trung miêu tả đôi mắt của Kiều, đây chính là nghệ thuật điểm nhãn, đặc tả đặc sắc của Nguyễn Du. Sau đó, khi nói về tài năng của Kiều, bạn đọc có thể cảm nhận được sự tài hoa của Kiều. Theo quan niệm phong kiến xưa, người phụ nữ không được thành thạo “cầm, kỳ, thi, họa” như nam nhi. Thế nhưng, Kiều lại là người như vậy và còn là cô gái có trí tuệ thông minh tuyệt đối. Đặc biệt nhất, có lẽ là tiếng đàn của Kiều đã tạo nên được khúc bạc mệnh vô cũng não nề, khiến cho ai nghe cũng vô cùng đa sầu đa cảm. Tất cả những vẻ đẹp của Kiều đều là dự báo cho số phận ba chìm bảy nổi của nhân vật sau này. Tóm lại, hai chị em Thúy Vân Thúy Kiều đều là những cô gái con nhà nề nếp, trong đó Kiều nổi bật với vẻ đẹp toàn diện cả sắc và tài và dự cảm cho 1 số phận bấp bênh, lưu lạc sau này.

Cảm Nhận Về Đoạn Trích Chị Em Thúy Kiều

Phan tich doan trich Chi em Thuy Kieu. Đề bài: Em hãy viết một đoạn văn phân tích đoạn trích Chị em Thúy Kiều của Nguyễn Du

Nguyễn Du là một nhà văn, nhà thơ lớn có đóng góp vô cùng to lớn vào kho tàng văn học Việt Nam những tác phẩm có giá trị, nổi bật lên trong số đó chính là kiệt tác Đoạn trường tân thanh, mà chúng ta hay biết đến với cái tên Truyện Kiều. Truyện Kiều nói về cuộc đời và số phận của Vương Thúy Kiều, một người con gái tài sắc nhưng có số phận bất hạnh, nghiệt ngã. Đoạn trích Chị em Thúy Kiều là đoạn trích giới thiệu về chân dung, tài năng của hai chị em Thúy Kiều, Thúy Vân.

Thúy Kiều, Thúy Vân là hai chị em gái trong gia đình của Vương Ông. Mở đầu đoạn trích, tác giả Nguyễn Du đã khái quát được xuất thân, vai vế trong gia đình cũng như có những nét phác họa đầu tiên về hai nàng Kiều, Vân.

“Đầu lòng hai ả tố nga

Thúy Kiều là chị, em là Thúy Vân

Mai cốt cách tuyết tinh thần

Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười”

Qua cách giới thiệu của Nguyễn Du, ta có thể thấy được Thúy Kiều và Thúy Vân là hai người con gái đẹp, những tiểu thư khuê các hiền dịu, nết na, thanh cao, trong sáng qua cách so sánh chị em Thúy Kiều với hình ảnh than cao của cây mai và sáng trong của tuyết trắng “Mai cốt cách tuyết tinh thần”. Tuy đều là những người phụ nữ đẹp nhưng vẻ đẹp của Thúy Kiều, Thúy Vân không hề nhạt nhòa mà mỗi người mang một vẻ đẹp điển hình, mười phân vẹn mười.

“Vân xem trang trọng khác vời

Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang

Hoa cười ngọc thốt đoan trang

Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da”

Lựa chọn miêu tả Thúy Vân trước không phải lựa chọn ngẫu nhiên mà đó là một đặc sắc về nghệ thuật của Nguyễn Du, đặc sắc như thế nào chúng ta sẽ nói tiếp ở phần sau. Ở đây, bức chân dung của Thúy Vân hiện lên là một người con gái dịu dàng, trang trọng mang cốt cách của một tiểu thư đài các xưa, nhưng có phần thanh cao, khí chất hơn “Vân xem trang trọng khác vời”. Khuôn mặt trắng tròn như mặt trắng, đôi lồng mày đậm dài gợi ra đôi mắt tròn, trong sáng ánh lên những vẻ đẹp dịu hiền, phúc hậu. Không chỉ đôi mắt mà nụ cười của nàng cũng rạng rỡ, tươi sáng như ngọc “Hoa cười ngọc thốt đoan trang”. Đứng trước vẻ đpẹ của Thúy Vân, may, tuyết cũng phải thua, phải nhường “Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da”.

“Kiều càng sắc sảo mặn mà

So bề tài sắc lại là phần hơn

Làn thu thủy nét xuân sơn

Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh”

Ở trên, nếu vẻ đẹp của Thúy Vân khiến chúng ta ngỡ rằng đã chạm đến chuẩn mực của cái đẹp, rằng khó ai có thể vượt qua được vẻ đẹp ấy. Nhưng chỉ một câu thơ “Kiều càng sắc sảo mặn mà”, Nguyễn Du đã chuyển hướng cảm nhận của người đọc, rằng Vân đẹp vậy nhưng đứng trước Thúy Kiều nàng lại trở nên nhạt nhòa hơn. Đây là đặc sắc về nghệ thuật của Nguyễn Du, ông đã dùng vẻ đẹp của Thúy Kiều để làm điểm nhấn cho vẻ đẹp của Thúy Kiều.

Nổi bật ở Thúy Kiều là vẻ sắc sảo, mặn mà cùng tài năng cầm- kì-thi- họa xuất chúng, hơn người. Tác giả không miêu tả nhiều mà chỉ đặc tả vào đôi mắt của Thúy Kiều “Làn thu thủy nét xuân sơn”, đó là một đôi mắt trong sáng như nước mùa thu, lông mày đẹp, thanh thoát như nét núi mùa xuân. Vẻ đẹp của Thúy Vân được mây, tuyết công nhận thì ở Thúy Kiều lại bị hoa ghen vì kém thắm, liễu hờn vì kém xanh, đây là vẻ đẹp đối nghịch với tự nhiên, tạo hóa. Điều này đã góp phần dự đoán về một tương lai nhiều biến động của nàng Kiều.

Bút pháp miêu tả bậc thầy đã góp phần tái hiện sống động, mở ra trước mắt người đọc chân dung hai nàng Thúy Vân, Thúy Kiều, cùng với đó là những liên tưởng chân thực như tận mắt chứng kiến. Đây là một trong những thành công của Nguyễn Du trong đoạn trích Chị em Thúy Kiều

TỪ KHÓA TÌM KIẾM CHỊ EM THÚY KIỀU CHI EM THUY KIEU VƯƠNG THÚY KIỀU THÚY VÂN Theo chúng tôi

Phân Tích Cảm Nhận Về Đoạn Trích Chị Em Thúy Kiều

Phân tích cảm nhận về đoạn trích Chị em Thúy Kiều

Thơ ca Trung Quốc có câu: “Thi trung hữu họa”, “Thi trung hữu nhạc”. Đọc một câu thơ mà ta như đang nghe một bản đàn, khi du dương trầm bổng khi réo rắt. Một câu thơ cũng có thể là bức họa, vẽ trước mắt ta những khung cảnh và chân dung sống động. Những câu thơ của đại thi hào Nguyễn Du cũng như thế. Qua kiệt tác “Truyện Kiều”, đặc biệt với đoạn trích “Chị em Thúy Kiều”, tác giả đã tái hiện trước mắt ta những bức chân dung hoàn hảo, “thật hơn cả thật”.

Mượn cốt truyện “Kim Vân Kiều truyện” và bối cảnh năm Gia Tĩnh triều Minh của Trung Quốc, “Truyện Kiều” là sự phản ánh của Nguyễn Du về xã hội phong kiến Việt Nam những năm cuối thế kỉ XVIII- đầu thế kỉ XIX. Truyện kể về cuộc đời 15 năm lưu lạc đầy đau khổ tủi nhục của người con gái tài hoa tuyệt sắc Vương Thúy Kiều do bị các thế lực phong kiến bất công đày đọa. Đoạn trích “Chị em Thúy Kiều” nằm ở phần đầu tác phẩm, là những bức chân dung tuyệt thế giai nhân của hai chị em, đồng thời còn dự cảm về số phận cuộc đời mỗi nhân vật.

Những câu thơ mở đầu với giọng điệu thư thái, ung dung:

Ấn tượng khái quát về hai cô con gái đầu lòng nhà họ Vương : họ đều là những người con gái đẹp. Với bút pháp ước lệ tượng trưng, lấy vẻ đẹp thiên nhiên để gợi vẻ đẹp con người: “Mai cốt cách, tuyết tinh thần”; Nguyễn Du đã khẳng định vẻ đẹp từ dáng vẻ, phẩm hạnh, tâm hồn của hai chị em. Họ có dáng vẻ thanh tao như mai, tâm hồn trắng trong như tuyết. Vẻ đẹp đạt đến độ “mười phân vẹn mười” nhưng vẫn không thể lẫn vào đâu. Ngay bốn câu đầu, ta đã thấy được tấm lòng trân trọng, ngợi ca của Nguyễn Du dành cho hai chị em.

Nhan sắc của Vân bắt đầu bằng giọng kể vừa khách quan, vừa như trò chuyện tạo mối giao cảm giữa người nói và người nghe mà cũng thật cô đúc:

Khác với trật tự thông thường, Nguyễn Du đi vào tả em Vân trước: một vẻ đẹp quý phái: “trang trọng khác vời”. Những câu thơ sau gợi tả vẻ đẹp chi tiết của Vân. Vẻ đẹp của Vân được so sánh với những gì đẹp nhất, trong sáng nhất của thiên nhiên đất trời. Đó là “trăng, hoa, ngọc, mây, tuyết, …”. Chẳng thế mà Bác Hồ đã từng nói trong “Khán “Thiên gia thi” hữu cảm”:

Nàng có khuôn mặt tròn đầy, rạng rỡ như trăng rằm, điểm trên đó là đôi lông mày sắc nét, miệng cười tươi thắm như hoa, tiếng nói trong như ngọc, làn tóc óng ả hơn mây, nước da trắng mịn như tuyết. Những tính từ đi kèm: “đầy đặn, nở nang, đoan trang” đặc biệt nhấn mạnh sự cao sang quý phải, hiền dịu, phúc hậu của Vân. Vẻ đẹp ấy đạt đến tuyệt đỉnh cái đẹp nhưng vẫn tạo sự hòa hợp với xung quanh, khiến cho “mây thua, tuyết nhường”- thiên nhiên cũng phải nhún nhường trước vẻ đẹp ấy. Đó chính là dự cảm về cuộc đời bình yên, suôn sẻ của nàng sau này.

Tả Thúy Vân như thế đã đẹp, đã hay, nhưng Thúy Kiều còn hơn thế:

“Kiều càng sắc sảo mặn mà,

So bề tài sắc lại là phần hơn”

Đó là hai phẩm chất của Kiều mà Vân không có hoặc có nhưng chưa trọn vẹn: “sắc sảo” là trí tuệ, là tài, là khả năng nhận thức nhanh nhạy; “tài” là cầm kì thi họa- bốn thú vui tao nhã luôn đủ. Còn “mặn mà” là tình, là sự đắm say, không vô tâm. Ý thức nhấn mạnh này không chỉ là dụng ý mà còn là thiện cảm nhà thơ. Thiện cảm này càng tăng lên theo cấp số bằng biện pháp điệp ý. “Càng” câu trước chưa đủ mà còn phải phân biệt “So bề tài sắc lại là phần hơn”.

Tác giả vẫn sử dụng những hình ảnh tượng trưng để gợi tả vẻ đẹp của Kiều:

Đôi mắt trong suốt như không màu. Một đôi mắt biết khóc, biết cười, một tuổi trẻ đang bừng thức. Ánh mắt nàng trong sáng, long lanh, thăm thẳm như làn nước mùa thu. Đôi lông mày thanh tú, mềm mại như dáng núi mùa xuân. “Làn thu thủy”, nhất là “nét xuân sơn” là những vẻ đẹp khách quan, tự nó, nằm ngoài khả năng nắm bắt của nhà thơ. Không phải là “mày ngài mắt phượng” hay “mắt lá răm, lông mày lá liễu”, tự nó mang trong mình độ dài của thời gian, độ rộng của không gian. Đó thể hiện sự sắc sảo của một tuyệt thế giai nhân, một đôi mắt tinh đời, đôi mắt tinh người. Vẻ đẹp tuyệt mĩ ấy khiến cho: hoa ghen vì thua thắm, liễu hơn vì kém xanh. Trong quan niệm phong kiến xưa, thiên nhiên là vẻ đẹp chuẩn mực, vĩnh hằng, không gì có thể vượt qua. Hoa là biểu tượng cho vẻ đẹp tuyệt mĩ, tròn đầy, rực rỡ, liễu là hình ảnh của sự sống, của thanh xuân và vĩnh cửu. Nhưng đó không còn đúng với Kiều. Kiều đẹp hơn Vân, Kiều vượt xa vẻ đẹp hoa liễu, Kiểu đẹp hơn tất cả vẻ đẹp trong đất trời. Vẻ đẹp ấy có sức lôi cuốn, mê hoặc khiến cho “nghiêng nước nghiêng thành”.

Kiều không chỉ vượt trội về nhan sắc mà nàng còn nổi bật về tài năng:

Cầm, kì, thi, họa Kiều đều giỏi cả nhưng có lẽ tài đàn là nổi bật nhất: khi thì thuần thục (làu), lúc thì nổi bật (ăn đứt) một tài năng thiên phú (khúc nhà) nhất là với cung bạc mệnh. Bậc quốc sắc là Thúy Kiều, tất cả cảm hứng ngợi ca hội tụ ở bốn yếu tố: sắc- tài- tính- mệnh. Duy trong văn học Việt Nam, trong cuộc đời chỉ có một Vương Thúy Kiều tuyệt mĩ như thế. Người ta thường nói cuộc đời Kiều lắm truân chuyên vì: “Hoa ghe thua thắm, liễu hờn kém xanh” vì vốn thói đời là:

“Đã cho lấy kiếp hồng nhan

Làm cho, cho hại, cho tàn, cho cân”

Nhưng thực ra, tiếng đàn mới làm cho cuộc đời nàng đau đớn. Tiếng đàn ấy đi cùng nàng suốt 15 năm lưu lạc, đi hết cuộc đời. Vì thế mà hai trăm năm sau, trong “Kính gửi cụ Nguyễn Du”, Tố Hữu mới viết rằng:

“Tiếng đàn xưa đứt ngang dây

Hai trăm năm lại càng say lòng người”

Bốn câu kết trở về với trạng thái thong dong:

Đó là một cuộc sống phong lưu, êm đềm. Dù rất đẹp và đén tuổi lấy chồng nhưng hai chị em rất nề nếp gia phong mặc cho bên ngoài “tường đông ong bướm đi về mặc ai”.

Như vậy, Nguyễn Du đã khắc họa thành công chân dung nhân vật qua bút pháp ước lệ tượng trưng, họa vân hiển nguyệt, sử dụng những điển cố và biện pháp tu từ đặc sắc. Đặc biệt là nghệ thuật miêu tả chân dung mà dự cảm về số phận và cuộc đời nhân vật. Qua đó, vẻ đẹp hài hòa, tuyệt mĩ của hai chị em, đặc biệt là Thúy Kiều hiện lên thật chân thực và sinh động. Cùng với Nguyễn Dữ, Hồ Xuân Hương, Đoàn Thị Điểm, Đặng Trần Côn, … Nguyễn Du đã góp thêm tiếng nói nhân đạo, tiến bộ vào nền văn học giai đoạn cuối thế kỉ XVIII- đầu thế kỉ XIX. Đó mới biết “Tố Như Tử dụng tâm đã khổ, tự sự đã khéo, tả cảnh đã hệt, đàm tình đã thiết, nếu không phải có con mắt trong thấu sáu cõi, tấm lòng nghĩ suốt cả nghìn đời, thì tài nào có cái bút lực ấy” (Mộng Liên Đường Chủ Nhân).

Vẻ đẹp của nhân vật trong đoạn trích nói riêng và trong “Truyện Kiều” nói riêng đã và sẽ còn sức sống, hấp dẫn bạn đọc muôn đời. Để rồi, một lúc mượn lời Tố Hữu để cất lên:

Cảm Nhận Về Đoạn Trích Chị Em Thúy Kiều Của Nguyễn Du

Nguyễn Du là một trong những ngôi sao sáng trong nền văn học Việt Nam, ông là tác giả của các tác phẩm Truyện Kiều. Đoạn trích bao gồm 24 câu nằm ở phần một của Truyện Kiều, đoạn trích mô tả bức chân dung tuyệt đẹp của chị em Thúy Kiều. Nguyễn Du đã sử dụng bút pháp lí tưởng hóa để xây dựng nhân vật chính diện, tiêu biểu là đoạn trích Chị Em Thúy Kiều.

Đầu lòng hai ả tố nga,

Thuý Kiều là chị, em là Thuý Vân.

Mai cốt cách, tuyết tinh thần,

Mỗi người mỗi vẻ mười phân vẹn mười.

Tác giả sử dụng nghệ thuật tiểu đối, hình ảnh ước lệ để miêu tả hai chị em Thúy Kiều và Thúy Vân. Câu thơ cổ điển, điển tích Hằng Nga diễn tả dáng vóc thanh cao, tao nhã như mai tâm hồn trong trắng như tuyết đạt đến độ hoàn mĩ – Mười phân vẹn mười của hai chị em Thúy Vân, Thúy Kiều.

Vân xem trang trong khác vời,

Khuôn trăng đầy đặn, nét ngài nở nang.

Hoa cười ngóc thốt đoan trang,

Mây thua nước tóc, tuyết nhường màu da

Chân dung Thúy Vân được khắc họa qua những câu thơ trên, một nét đẹp cao sang quí phái hiếm thấy ở người khác. Tác giả đã lựa chọn những cái đẹp nhất của tự nhiên để so sánh với vẻ đẹp của nàng. Bút pháp tượng trưng ước lệ mà cụ thể tới từng chi tiết: Khuôn mặt, nét ngài… Tất cả toát lên vẻ đẹp đoan trang thùy mị, phúc hậu toàn vẹn. Vẻ đẹp đó ngầm thông báo số phận an lành êm đềm, may mắn.

Kiều càng sắc sảo mặn mà,

So bề tài sắc lại là phần hơn

Làn thủy tinh , nét xuân sơn

Hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh

Một mai nghiêng nước nghiêng thành

Sắc đành đòi một tài đành hoạ hai

Thông minh vốn sẵn tính trời

Pha nghề thi hoạ đủ mùi ca ngâm

Cung thương lầu bậc ngũ âm

Nghề riêng ăn đứt hồ cầm một trương

Khúc nhà tay lựa nên trương

Một thiên bạc mệnh lại càng lão nhân

Những câu thơ trên đã gợi tả vẻ đẹp của nhân vật Thúy Kiều, tác giả lấy vẻ đẹp tự nhiên để miêu tả so sánh vẻ đẹp Thúy Kiều đặc biệt tả đôi mắt, đôi mắt đẹp long lanh như làn nước mùa thu. Nét mày cong thanh thoát như nét núi mùa xuân, gương mặt toát lên vẻ đẹp kia xa thanh tú, tài hoa. Kiều tài hoa thông minh vốn sẵn tính trời – Đạt tới mức lí tưởng của xã hội phong kiến. Kiều linh cảm được tài mệnh của mình lên tự soạn cho mình ” Một thiên bạc mệnh” ai nghe cũng thấy sầu đau não nề. Vậy vẻ đẹp của kiều kết tinh của ba phẩm chất sắc, tài và tình.

Phong lưu rất mực hồng quần ,

Xuân xanh xấp xỉ tới tuần cặp kê ,

Em đềm trướng rủ màn che .

Tường đông ong bướm đi về mặc ai

Bốn câu cuối Nguyễn Du đã dùng những ngôn từ đẹp về cuộc sống hai chị em, họ sống phong lưu, khuôn phép, đức hạnh.

Đoạn trích với ngôn ngữ thơ tinh luyện giàu cảm xúc, các biện pháp tu từ được nhà thơ vận dụng sáng tạo, để tạo lên những vần thơ ước lệ, chữ tình, hàm ẩn sau bức chân dung truyện sắc đó là cả một tấm lòng quý mến chân trọng của Nguyễn Du.

Cảm nhận về đoạn trích Chị em Thúy Kiều của Nguyễn Du – Bài làm 2

Nguyễn Du là đại thi hào của dân tộc Việt Nam, danh nhân văn hoá thế giới, là nhà thơ xuất sắc Việt Nam cuối thế kỉ thứ 18 đầu thế kỉ thứ 19. Thuý Kiều là một kiệt tác của thiên tài Nguyễn Du. Đây là tác phẩm có giá trị rất lớn về nội dung tư tưởng và nghệ thuật . Đoạn trích “Chị em Thuý Kiều” được trích ở phần 1- Gặp gỡ và đính ước, trong Truyện Kiều . Đoạn trích đã tập trung miêu tả người bằng nghệ thuật đặc sắc và thành công nhất của tác giả.

Bút pháp tả người của Nguyễn Du trước hết là bút pháp ước lệ tượng trưng thường gặp trong thơ cổ điển. Tả về chị em Thuý Kiều tác giả bắt đầu từ cái chung:

Đầu tiên tác giả giới thiệu gia đình họ Vương có hai cô con gái đầu lòng Thuý Kiều là chị Thuý Vân là em cả hai đều là những cô gái đẹp “Tố Nga” tác giả sử dụng hai hình ảnh ẩn dụ ước lệ tượng trưng “mai cốt cách tuyết tinh thần” để miêu tả vẻ đẹp của chị em Thuý Kiều họ mang vóc dáng thanh cao mảnh dẻ yểu diệu mềm mại như cây mai suy nghĩ tinh cảm tâm hồn trắng trong như tuyết cả hai đều đẹp mười phân vẹn mười nhưng mỗi người lại một vẻ . Tiếp đó tác giả miêu tả vẻ đẹp của Thuý Vân bằng các hình ảnh chọn lọc từ ngữ tiêu biểu :

Câu thơ mở đầu giới thiệu khái quát đuợc nhân vật bằng 4 chữ “trang trọng khác vời” , nói lên vẻ đẹp cao sang quí phái của Thuý Vân .Vẫn bằng bút pháp ước lệ tượng trưng với những hình ảnh quen thuộc nhưng tả Vân tác giả có nhiều hướng tả cụ thể trong thủ pháp liệt kê cụ thể trong việc sử dụng từ ngữ để làm nổi bật riêng đối tượng miêu tả “đầy đặn nở nang đoan trang”, sử dụng biện pháp ẩn dụ nhân hoá “khuôn trăng nét ngài hoa cuời ngọc thốt mây thua tuyết nhường góp phần thể hiện vẻ đẹp phúc hậu quí phái của Thuý Vân . Khuôn mặt tròn trịa toả sáng đầy đặn như mặt trăng, lông mày sắc nét đậm như con ngài, miệng cuời tươi như hoa, giọng nói trong trẻo toát ra từ hàm răng ngà ngọc, mái tóc đen óng nhẹ hơn mây, da trắng mịn hơn tuyết, tính cách nghiêm trang đứng đắn .

Qua đó, Thuý Vân hiện lên là cô gái đoan trang phúc hậu. Chân dung Thuý Vân là chân dung mang tính cách, số phận. Vẻ đẹp của Thuý Vân tạo sự hoà hợp êm đềm với xung quanh “mây thua tuyết nhường” , nên nàng sẽ có một cuộc đời bình lặng suôn sẻ hạnh phúc .

Sau khi miêu tả vẻ đẹp của Thuý Vân tác giả miêu tả vẻ đẹp của Thuý Kiều. Nếu Thuý Vân được giới thiệu qua 4 câu với vẻ đẹp cộng phẩm chất thì Thuý Kiều được miêu tả qua 12 câu. Đây là nghệ thuật đòn bẩy làm nổi bật nhân vật chính của tác giả :

“Kiều càng sắc sảo mặn mà So bề tài sắc lại là phần hơn Làn thu thuỷ nết xuân sơn Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh Một mai nghiêng nước nghiêng thành Sắc đành đòi một tài đành hoạ hai”

Cũng như lúc tả Vân, câu thơ đầu khái quát đặc điểm nhân vật. Kiều sắc sảo về trí tuệ, mặn mà về tâm hồn. Gợi tả vẻ đẹp của Kiều, tác giả vẫn dùng những hình ảnh ước lệ ẩn dụ “làn thu thuỷ nét xuân sơn”(nước mùa thu, núi mùa xuân). Nét vẽ của thi nhân thiên về gợi tả về vẻ đẹp của một giai nhân tuyệt thế. Điều đáng chú ý là khi hoạ bức chân dung Kiều, tác giả tập trung gợi tả vẻ đẹp đôi mắt, bởi đôi mắt thể hiện phần hình ảnh của tâm hồn và trí tuệ. “Làn thu thuỷ” gợi lên vẻ đẹp của đôi mắt trong sáng, long lanh, linh hoạt; “nét xuân sơn”gợi lên đôi lông mày thanh tú, mềm mại, tươi non trên gương mặt trẻ trung. Bằng hình ảnh nhân hoá “hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh”, tác giả làm nổi bật dung nhan của Kiều đằm thắm khiến hoa phải ghen, dáng trẻ trung đầy sức sống khiến liễu phải hờn. Nàng có vẻ đẹp làm say đắm, chinh phục lòng người qua điển tích điển cố “nghiêng nước nghiêng thành”. Nàng quả là một trang tuyệt thế giai nhân nhưng nàng không chỉ đẹp mà còn rất đa tài:

“Thông minh vốn sẵn tính trời Pha nghề thi hoạ đủ mùi ca ngâm Cung thương lầu bậc ngũ âm Nghề riêng ăn đứt hồ cầm một trương Khúc nhà tay lựa nên trương Một thiên bạc mệnh lại càng lão nhân”

Nàng thông minh bẩm sinh, có tài làm thơ vẽ “pha nghề ca hát đủ mùi”, tài đàn “ăn đứt”, âm luật giỏi đến mức “làu bậc”, còn sáng tác nhạc “một thiên bạc mệnh”- chính là sự ghi lại tiếng lòng của một trái tim đa sắc đa cảm. Vẻ đẹp của Kiều là sự kết hợp giữa sắc tài và tình.

Chân dung Thuý Kiều cũng là chân dung mang tính cách số phận vẻ đẹp của nàng làm cho tạo hoá phải ghen ghét vẻ đẹp của nàng “hoa ghen liễu hờn” nên số phận của nàng sẽ éo le đau khổ.

Bốn câu thơ cuối Nguyễn Du giới thiệu về cuộc sống của chị em Thuý Kiều “tuy là khách hồng quần” đẹp thế lại “phong lưu rất mực”, đã tới tuần kập kê nhưng cả hai vẫn sông một cuộc đời êm đềm trong khuôn phép gia giáo:

“Êm đềm trướng dủ màn che Tường đông ong bướm đi về mặc ai”

Đoạn thơ có âm điệu nhẹ nhàng tạo nên một cuộc sống yên vui êm ấm của những thiếu nữ phòng khuê.

Đoạn trích Chị em Thuý Kiều là một trong những đoạn thơ hay nhất đẹp nhất trong Thuý Kiều, ngôn ngữ thơ tinh luyện giàu cảm xúc, nét vẽ hàm súc gợi cảm, sử dụng biện pháp ẩn dụ nhân hoá để dựng lên bức chân dung hai chị em Thuý Kiều. Đáng quí là bức chân dung tuyệt vời ấy lại được dựng lên bằng tình yêu thương trân trọng đối với con người của tác giả. Đọc đoạn trích ta cảm nhận được vẻ đẹp tài sắc của Thuý Kiều và thấy mình cần phải tích cực tu dưỡng rèn luyện để trở thành con người toàn diện, có ích cho đất nước ngày mai.

Cảm nhận về đoạn trích Chị em Thúy Kiều của Nguyễn Du – Bài làm 3

Trong chương trình Văn học lớp 9, tác phẩm “Truyện Kiều” của Nguyễn Du là một tác phẩm khá tiêu biểu và trong đó đoạn trích “Chị em Thuý Kiều” là đoạn trích đem lại cho ta ấn tượng sâu sắc về cách miêu tả rất đặc sắc của tác giả.

Tác giả Nguyễn Du có cuộc đời gắn với giai đoạn lịch sử cuối thế kỉ XVIII nửa đầu thế kỉ XIX. Đây là thời đại đầy biến động với nhiều đặc điểm nổi bật- Có lẽ chính vì vậy mà tác giả có thể viết lên được một tác phẩm đặc sắc – Đó chính là “Truyện Kiều, mang đầy đủ những nét đặc sắc trong việc miêu tả về cuộc sống đau khổ, gian nan của nhân vật chính là Thuý Kiều, đồng thời cũng thể hiện được sự tàn bạo, độc ác của chế độ phong kiến thời bấy giờ. Đoạn trích “Chị em Thuý Kiều” nằm ở phần đầu của tác phẩm có tên là: “Gặp gỡ và đính ước”, Chủ yếu trong đoạn trích này tác giả muốn tả tài sắc của chị em Kiều.

Tác giả không bắt đầu bằng cách tả ngay vẻ đẹp riêng biệt của chị em Kiều mà ông tả chung về hai chị em trước để bước đầu hướng người đọc vào những nét đặc sắc của cả hai chị em Kiều:

Tác giả đã sử đụng những hình ảnh ước lệ đặc sắc để nói về vẻ đẹp tâm hồn cũng như vẻ đẹp bên ngoài của chị em Kiều. Sau khi nói chung về hai chị em, tác giả đã miêu tả vẻ đẹp của Vân trước. Tác giả tả vẻ bề ngoài trang trọng khác người của Vân là một vẻ đẹp của những con người quí phái- Sau đó, Nguyễn Du tả về đôi mắt, giọng nói, giọng cười của Vân, dường như, trước mắt chúng ta hiện lên hình ảnh dáng vẻ của một cô gái có sắc đẹp rất cụ thể, vẻ đẹp tuyệt vời của trời ban, vẻ đẹp hoà hợp với thiên nhiên mà ít ai có được. Đây chính là vẻ đẹp rất đoan trang, phúc hậu, êm đềm và dường như tác giả muốn gửi gắm qua vẻ đẹp êm đềm ấy chính là sự dự báo tương lai của Vân cũng êm đềm, hạnh phúc như vậy. Nhưng điều khiến cho người đọc cảm thấy thật sự đặc sắc lại chính là cách miêu tả Thuý Kiều của tác giả. Nếu như tác giả tả Vân thông qua đôi mắt, tiếng cười và lời nói thì Kiều đã được tác giả vẽ lên bằng vẻ đẹp của đôi mắt, đây chính là biện pháp đặc tả được tác giả sử dụng nhằm hướng người đọc tới vẻ đẹp đắm say, ngây ngất lòng người của Kiều. Đôi mắt trong như nước hồ thu để gợi lên vẻ đẹp của đôi mắt trong trẻo, trong sáng tựa như nước mùa thu cũng giống như tâm hồn trong sáng đẹp đẽ của Kiều. Không chỉ có vậy mà Kiều còn có vẻ đẹp của mùa xuân:

“Làn thu thuỷ, nét xuân sơn”

Vẻ đẹp đó khiến cho thiên nhiên phải “hờn”, phải “ghen”. Điều đó chứng tỏ sắc đẹp của Kiều không hoà hợp với thiên nhiên, đây chính là sự dự báo trước về một cuộc sống éo le, trắc trở của Kiều sau này. Tác giả đã miêu tả sắc đẹp của Kiều trên nền là sắc đẹp của Vân khiến cho chúng ta càng cảm nhận rõ ràng hơn vẻ sắc đẹp nghiêng nước nghiêng thành của Kiều. Nhưng Kiều không chỉ có sắc đẹp tuyệt trần mà tài năng cũng không kém gì sắc đẹp, cầm, kì, thi, hoạ đều tuyệt vời. Tiếng đàn của Kiều không những ăn đứt Hồ Cầm một chương mà nó còn khiến người nghe cảm thấy não nhân. Và thông qua tiếng đàn của Kiều ta có thể nhận thấy Kiều là một cô gái rất nhân ái, đa sầu, đa cảm nên mới có thể gửi được lòng mình theo tiếng đàn. Thông qua hình ảnh:

Ta còn có thể cảm nhận thêm, Kiều còn là một cô gái có phẩm hạnh cao đẹp đã đến tuổi lấy chồng nhưng luôn biết giữ gìn khuôn phép. Nhìn lại tất cả, ta có thể nhận thấy một vẻ đẹp toàn mĩ, vẻ đẹp của một tuyệt thế giai nhân, kết hợp tài tình giữa cả sắc và tài nhưng dường như lại dự báo một tương lai đầy bất trắc, “chữ tài liền với chữ tai một vần”.

Trong đoạn trích này, tác giả đã sử dụng rất nhiều biện pháp nghệ thuật đặc sắc để miêu tả. Nghệ thuật ước lệ quen thuộc trong văn học cổ để đưa chúng ta vào thế giới với những điều đặc sắc. Không chỉ có vậy, tác giả còn sử dụng biện pháp miêu tả mang tính hình tượng tự cảm nhận theo cách riêng của mình hoặc chọn tả các chi tiết đặc sắc cũng như tấm lòng ngưỡng mộ đối với con người cũng là một biện pháp nghệ thuật khá tiêu biểu được tác giả sử dụng trong đoạn trích.

Với ngòi bút miêu tả tinh tế, đặc sắc và chân thực, Nguyễn Du đã vẽ nên trước mắt chúng ta chân dung tuyệt vời của hai chị em Kiều.

Cảm nhận về đoạn trích Chị em Thúy Kiều của Nguyễn Du – Bài làm 4

Nguyễn Du là một đại thi hào dân tộc ta. Tên tuổi của ông gắn liền với tác phẩm “Truyện Kiều” – kiệt tác số một của văn học trung đại Việt Nam. Truyện Kiều là một bài ca lớn về giá trị nhân đạo, tội ác của thời bấy giờ, một tập thành công nhất của nghệ thuật văn chương . Chỉ xét riêng về nghệ thuật miêu tả nhận vật, Nguyễn Du đã đạt đến đỉnh cao chói lọi nhất trong lịch sử tiểu thuyết bằng thơ trích đoạn Chị em Thúy Kiều đã thể hiện được trọn vẹn vè đẹp, tài năng va đức hạnh của hai chị em nàng Thúy kiều. Chỉ bằng 24 câu thơ lục bát, Nguyễn Du đã miêu tả cả tài, sắc và đức hạnh của hai chị em Thuý Vân, Thuý Kiều với tất cả lòng quý mến của một nhà thơ.

Đoạn trích “Chị em Thuý Kiều” nằm trong phần : “Gặp gỡ và đính ước”, sau phần giới thiệu gia cảnh gia đình Thuý Kiều. Với nhiệt tình trân trọng ngợi ca, Nguyễn Du đã sử dụng bút pháp nghệ thuật ước lệ cổ điển, lấy những hình ảnh thiên nhiên để gợi, tả, khắc hoạ vẻ đẹp chị em Thuý Kiều thành những tuyệt sắc giai nhân. Trước hết, Nguyễn Du cho ta thấy vẻ đẹp bao quát của hai chị em Thuý Kiều trong bốn câu đầu:

Nhà thơ dùng từ Hán Việt “tố nga” chỉ những người con gái đẹp tinh tế để gọi chung hai chị em Thuý Vân, Thuý Kiều. Hai chị em được ví von có cốt cách thanh cao như hoa mai, có tâm hồn trong sáng như tuyết trắng. Mỗi người có vẻ đẹp riêng và đều đẹp một cách toàn diện. Từ cái nhìn bao quát ấy, nhà thơ đi miêu tả từng người. Bằng nghệ thuật ước lệ tượng trưng, liệt kê, nhân hoá, tác giả miêu tả vẻ đẹp của Thuý Vân là vẻ đẹp trang trọng, quý phái, phúc hậu: Sau khi giới thiệu vẻ dẹp chung về hình thức lẫn tâm hồn của hai chị em bằng bốn câu thơ , Nguyễn Du bắt đầu miêu tả vẻ đẹp riêng của Thúy Vân :

Chỉ vài nét chấm phá, bức chân dung của Thúy Vân hiện lên thật nghiêm trang , đứng đắn và phúc hậu. Gương mặt của nàng đầy đặn như mặt trăng tròn. chân mày của nàng đẹp như mày của con bướm tằm. Đuôi mắt của nàng đẹp như mắt phượng . miệng của nàng nở nụ cười tươi như đóa hoa đang khoe sắc , tỏa hương. Tiếng nói của nàng trong như ngọc. Những làn mây trên không trung vẫn không đẹp bằng mái tóc mượt mà của nàng. Tuyết là biểu tượng của màu trắng nhưng không nhường màu cho da mịn màng, trắng trẻo của nàng.

Bằng cách phối hợp các biện pháp nghệ thuật ước lệ, tượng trưng, ẩn dụ, nhân hóa, liệt kê, đối ngữ, thậm xưng và cách dùng các từ láy, từ Hán Việt một cách điệu luyện, Nguyễn Du không những miêu tả được vẻ đẹp ưa nhìn của Thúy Vân mà còn dự báo được tương lai của nàng. Đặc biệt, các từ ” thua “, “nhương ” cho chúng ta thấy số phận bình an, tốt lành của Thúy Vân trên những chặng đường đời .

Cặp mắt của nàng trong trẻo và long lanh như làn nước mùa thu. Còn lông mày lại thanh nhẹ, tương đẹp như nét núi mùa xuân nghiêng nghiêng, duyên dáng .đây cũng là vẻ đẹp ước lệ, tượg trưng thường gặp trong thơ văn cổ. Những nghệ thuật nhân hóa , thậm xưng, so sánh, hoán dụ, ẩn dụ, điển cố,liệt kê, đối ngữ, tương hỗ đã tiếp tục đưa sắc đẹp của Thúy kiều đến tuyệt điỉnh, khiến cho :

Hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh

“Hoa” và “liễu” là những loài vô tri, vô giác, vậy là phải “ghen” , “hờn”, tức giận trước vẻ đẹp “sắc sảo mạn mà”, “mười phân vẹn mười” của nàng. Còn đối với con người , nàng Kiều chỉ cần ngoảnh lại một cái thì thành người ta bị xiêu, ngoảnh lại cái nữa thì nước người ta bị đổ Chao ôi ! Thúy Kiều đúng là một tuyệt thế giai nhân.

Nhưng qua nghệ thuật miêu tả vẻ đẹp lộng lẫy ,đài các, kiêu sao , có sức cuốn hút mãnh liệt của Thúy Kiều . Nhất là các từ “ghen” , “hờn” , Nguyễn Du đã hé mở cho chúng ta thấy những cơn sóng gió bảo tố của cuộc đời như chờ trực để vùi dập thân phận của nàng. Nếu như ở Thúy Vân , Nguyễn Du chỉ miêu tả sắc đẹp thì ở Thúy Kiều , nhà thơ vưa miêu tả nhan sắc , vừa ca ngợi tài năng :

Sắc đành tài một , tại đành hoạ hai

Như vậy, về sắc thì đành chỉ có một mình Thúy Kiều về tài thì may ra, họa hoằn lắm mới có người thứ hai. Thứ nhất là trí thông minh sẵn có do tạo hóa ban tặng:

Thông minh vốn sẵn tính trời Pha nghề thi họa đủ mùi ca ngâm Cung thương lầu bậc ngũ âm , Nghề riêng ăn đứt hồ cầm một trương . Khúc nhà tay lựa nên chương .

Xét riêng về tài đánh đàn thì Thúy kiều vượt xa những người khác . Những nốt cung , thương , giốc , chũy , vũ trong âm giai của nạhc cổ trung Quốc và Việt Nam được nàng phối hợp một cách nhuần nhuyễn , tinh thông , dạt dào cảm xúc . Đặt biệt , một bản nhạc nhan đề là ” Bạc mệnh ” – đưa con tinh thần của Thúy Kiều – đã tác động vào cõi sâu thẳm trong tâm hồn của con người , khiến ai thưởng thức cũng phải đau khổ , sâầunão đến rơi nước mắt , đến buốt nhói tim . Phải chăng ” một thiên bạc mệnh lại càng não nhân ” ấy như muốn dư báo những đâu khổ , bất hạnh chồng chất trong suốt 15 năm ròng của đời người con gái tài sắc vạn toàn ?

Nhìn chung , Nguyễn Du có dụng ý rất rõ trong việc nhấn mạnh tài sắc của Thúy Kiều , nhà thơ đã cực tả Thúy vân , tưởng như sắc đạp của Thúy Vân không ai hơn được nữa , để rồi sau đó , Thúy Kiều xuất hiện thì Thúy Vân trở thành một cái nền làm tôn sắc đẹpcủa Thúy Kiều là tuyệt đỉnh . Còn tài của nàng cũng là tuyệt đỉnh . ( Giáo sư Nguyễn Lộc )

Có thế nói rằng , lần đầu tiên trong lịch sử văn học nước nhà , hình ảnh người phụ nữ hoàn mĩ về hình thức lẫn tâm hồn được thể hiện dưới ngòi bút của thiên tài Nguyễn du một cách say sưa , nồng nhiệt ,tập trung và trân trọng nhất. Đó là một cái nhìn của con gnười có tấm lòng nhân dạo mênh mông như ngọn nước triều dâng . Nguyễn du dã mở đườngbcho tư tưởng của mình đi trước thời đại . Bởi lẽ, trong xã hôi phong kiền đầy rẫy nhưng bất công , ngang trái , hà khắc , phụ nữ luôn bị lép vế , bị ruồn rẫy , chà đạp , xô đẩy đến bức đường cùng .

Một lần nữa ở bốn câu kết thúc của trích đoạn Chị em Thúy Kiều , Nguyễn Du miêu tả cuộc sống phong lưu, êm đềm, khuôn phép , mẫu mực và ngợi ca đức hạnh của cá hay chị em :

Mặc dù đã đến tuổi búi tóc cài trâm , có thể lấy chồng nhưng Thúy Vân và Thúy Kiều vẫn sống hòa thuận , vui vẻ trong cảnh trướng rủ màn che , không tơ tươởngđến những kẻ dđ tìm tình yêu , đi ve vãn con gái như ong bướm tìm hoa . Chính những nét hồn nhiên , trong sáng . thơ ngây đã nuôi dưỡng , bồi đắp cho sự hình thành – phát triển nhân cách và ý thức làm người cao cả của hai chị em sau này , đặc biệt là Thúy Kiều .

Tóm lại, bằng một thế giới ngôn ngữ phong phú , tính tế , kỳ diệu , bằng một bút pháp điêu luyện, bằng một thiên tài khám phá tuyệt vời kết hợp với lòng thương yêu của con người , nhất là người phụ nữa, Nguyễn du vẽ lên bức chân dung vừa điển nhã , vừa có sức gợi cảm mãnh liệt của Thúy Vân và Thúy Kiều trong trích đoạn chị em Thúy Kiều. Có thế nói rằng , lần đầu tiên trong lịch sử văn học nước nhà , hình ảnh người phụ nữ hoàn mĩ về hình thức lẫn tâm hồn được thể hiện dưới ngòi bút của thiên tài Nguyễn du một cách say sưa , nồng nhiệt ,tập trung và trân trọng nhất. Càng nâng niu , quý trọng truyện Kiều ,chúng ta càng cảm phục tài năng và đức độ của đại thi hào dân tộc Nguyễn Du. Đó là một cái nhìn của con người có tấm lòng nhân dạo mênh mông như ngọn nước tràn ly.

Thống kê tìm kiếm

Cảm Nhận Đoạn Trích Chị Em Thúy Kiều (Trích Truyện Kiều Của Nguyễn Du)

Cảm nhận đoạn trích “Chị em Thúy Kiều” (trích Truyện Kiều của Nguyễn Du)

Mở bài:

Truyện Kiều là kiệt tác văn học của thiên tài Nguyễn Du, là một viên ngọc quý trong kho tàng văn học dân tộc và thế giới. Nổi bậc trong Truyện Kiều là bút pháp tả người, ta cảnh đạt đến bậc điêu luyện tài tình hiếm có của nhà thơ, có sức mạnh làm nên vẻ mềm mại của tác phẩm trong câu chuyện hết sức khố liệt và bi thương. Đoạn trích “Chị em Thúy Kiều” thể hiện sâu sắc bút pháp nghệ thuật ấy.

Thân bài:

Đoạn trích “Chị em Thuý Kiều” nằm ở phần mở đầu của phần thứ nhất: gặp gỡ và đính ước. Khi giới thiệu gia đình Thuý Kiều, tác giả tập trung miêu tả tài sắc hai chị em thuý vân, Thuý Kiều. Đoạn thơ có kết cấu đoạn trích gồm 4 phần. Bốn câu đầu giới thiệu khái quát hai chị em Thuý Kiều. Tác giả dành bốn câu tiếp gợi tả vẻ đẹp Thuý Vân và mười hai câu còn lại gợi tả vẻ đẹp thuý Kiều. Bốn câu cuối cuối là nhận xét chung về cuộc sống của hai chị em.

Mở dầu đoạn thơ, Nguyễn Du giới thiệu khái quát về nhân vật. Với bút pháp ước lệ, tác giả đã gợi được vẻ thanh cao, duyên dáng, trong trắng của người thiếu nữ ở hai chị em Thuý Kiều:

“Đầu lòng hai ả tố nga, Thuý Kiều là chị, em là Thuý Vân. Mai cốt cách, tuyết tinh thần. Mỗi người một vẻ, mười phân vẹn mười. “

Thúy Kiều và Thúy Vân là hai con gái đầu lòng của nhà Vương ông. Thúy Kiều là chị, Thúy Vân là em. Sau Thúy Vân còn có Vương Quan nữa nhưng nhà thơ chưa giới thiệu ở đây. Sự phân định thứ tự chị em không những xác định thứ vị mà còn ngầm xác định nghĩa vụ và trách nhiệm của ba chị em đối với gia đình.

Qua sự miêu tả của nhà thơ, người đọc thấy rõ, hai chị em Thúy Kiều là hai bậc mỹ nhân xinh đẹp hiếm có ở trên đời. Cả hai đều mang cốt cách thanh cao như mai, tâm hồn trắng trong như tuyết. Đó là vẻ đẹp hoàn hảo mang từ hình thể đến tâm hồn. Cả hai đều đẹp “mười phân vẹn mười” nhưng mỗi người lại mang vẻ đẹp riêng.

Tiếp sau phần giới thiệu sơ lược, Nguyễn Du đi vào đặc tả vẻ đẹp bức chân dung của Thuý Vân:

Vân xem trang trọng khác vời, Khuôn trăng đầy đặn, nét ngài nở nang. Hoa cười, ngọc thốt, đoan trang, Mây thua nước tóc, tuyết nhường màu da. 

Câu thơ mở đầu vừa giới thiệu Thuý Vân vừa khái quát vẻ đẹp của nhân vật. Hai chữ “trang trọng” gợi vẻ cao sang, quý phái. Với bút pháp nghệ thuật ước lệ, vẻ đẹp của Vân được so sánh với những thứ cao đẹp nhất trên đời, trăng, hoa, mây, tuyết, ngọc. Bằng thủ pháp liệt kê chân dung Thúy Vân được miêu tả toàn vẹn từ khuôn mặt, nét mày, làn da, mái tóc đến nụ cười, giọng nói, phong thái ứng xử nghiêm trang, đứng đắn. Mỗi chi tiết được miêu tả cụ thể hơn nhờ bổ ngữ, định ngữ, hình ảnh so sánh ẩn dụ.

Tác giả đã vẽ nên bức chân dung Thuý Vân bằng nghệ thuật so sánh ẩn dụ và ngôn ngữ thơ chọn lọc, chau chuốt: khuôn mặt đầy đặn, phúc hậu, tươi sáng như mặt trăng; lông mày sắc nét như con ngài; miệng cười tươi thắm như hoa; giọng nói trong trẻo thốt ra từ hàm răng ngà ngọc; mái tóc đen óng ả hơn mây, làn da trắng mịn màng hơn tuyết (khuôn trăng… màu da).

Chân dung Thuý Vân là chân dung mang tính cách, số phận. Vân đẹp hơn những gì mĩ lệ nhất của thiên nhiên nhưng tạo sự hoà hợp êm đềm với xung quanh: mây thua, tuyết nhường. Thuý Vân hẳn có một tính cách ung dung, điềm đạm, một cuộc đời bình yên không sóng gió.

Trên nền vẻ đẹp của Thúy Vân, bằng bút pháp ước lệ đặc sắc và mọt vài nét vẽ đơn sơ, thi hào Nguyễn Du đã vẻ nên bức chân dung tuyệt sắc của thúy Kiều:

Kiều càng sắc sảo mặn mà, So bề tài sắc vẫn là phần hơn. Làn thu thuỷ, nét xuân sơn, Hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh.

Không cần phải tô vẽ nhiều, chỉ khắc họa hai chi tiết thôi ta đã thấy hiện lên vẻ đẹp toàn thiện, toàn bích của Thúy Kiều. Nàng có vẻ đẹp vô cùng sắc sảo và mặn mà. Vẻ đẹp nàng sắc cạnh, mạnh mẽ, tinh tế, chứa đầy nghị lực, ai nhìn cũng yêu mến, ngay lập tức bị quyến rũ và chinh phục. Nàng sắc sảo cả ở trí tuệ và mặn mà trong tâm hồn. Sắc tài hòa hợp làm nên vẻ đẹp trác việt.

Gợi tả vẻ đẹp của Kiều tác giả vẫn dùng những hình tượng ước lệ: thu thuỷ, xuân sơn, hoa, liễu. Đặc biệt khi hoạ bức chân dung Kiều, tác giả tập trung gợi tả vẻ đẹp đôi mắt. Hình ảnh “Làn thu thuỷ, nét xuân sơn” là hình ảnh mang tính ước lệ, đồng thời cũng là hình ảnh ẩn dụ, gợi lên một đôi mắt đẹp trong sáng, long lanh, linh hoạt như làn nước mùa thu, đôi lông mày thanh tú như nét mùa xuân. Đôi mắt đó là cửa sổ tâm hồn, thể hiện phần tinh anh của tâm hồn, trí tuệ.

Miêu tả vẻ đẹp của Thúy Kiều, tác giả không cụ thể như khi tả vẻ đẹp của Thúy Vân mà chỉ đặc tả đôi mắt theo lối điểm nhãn, vẽ hồn cho nhân vật, gợi lên vẻ đẹp chung của một trang giai nhân tuyệt sắc. Vẻ đẹp ấy làm cho hoa ghen, liễu hờn, nước nghiêng thành đổ. Nguyễn Du không miêu tả trực tiếp nhân vật mà miêu tả sự ghen ghét, đố kị hay ngưỡng mộ, say mê trước vẻ đẹp đó, cho thấy đây là vẻ đẹp có chiều sâu, có sức quyến rũ, cuốn hút lạ lùng.

Vẻ đẹp tiềm ẩn phẩm chất bên trong cao quý, cái tài, cái tình đặc biệt của Kiều. Miêu tả Thuý Vân chỉ tả nhan sắc, còn miêu tả Thuý Kiều, tác giả tả sắc một phần thì dành hai phần để tả tài. Kiều rất mực thông minh và đa tài “thông minh vốn sẵn tính trời”. Tài của Kiều đạt đến mức lý tưởng theo quan niệm thẩm mĩ phong kiến, hội đủ cầm, kỳ, thi, hoạ “Pha nghề thi hoạ đủ mùi ca ngâm”. Tác giả đặc tả tài năng đàn hát là sở trường, năng khiếu; thông thạo âm luật “cung thương lầu bậc ngũ âm”; các loại nhạc khí nàng cũng chơi hết sức diêu luyện, tinh tường. Không chỉ vậy, nàng còn giỏi sáng tác nhạc. Cung đàn Bạc mệnh của Kiều là tiếng lòng của một trái tim đa sầu đa cảm:

“Khúc nhà tay lựa nên chương Một thiên bạc mệnh lại càng não nhân”.

Tả tài, Nguyễn Du thể hiện được cả cái tình của Kiều. Chân dung Thuý Kiều là bức chân dung mang tính cách và số phận. Vẻ đẹp khi cho tạo hoá phải ghen ghét, các vẻ đẹp khác phải đố kị, tài hoa trí tuệ thiên bẩm “lai bậc” đủ mùi, cả cái tâm hồn đa sầu đa cảm khiến Kiều không thể tránh khỏi định mệnh nghiệt ngã, số phận éo le, gian khổ bởi “Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau”. “Trời xanh quen thói mà hồng đánh ghen”. Cuộc đời Kiều hẳn là cuộc đời hồng nhan bạc mệnh.

Dù mang sắc đẹp có thể khiến cho đất trời nghiêng ngả, nhưng hai chị em Thúy Kiều luôn giữ đúng phép tắc, sống kín đáo trong tư gia của mình. Họ sống phong lưu, khuôn phép, đức hạnh, theo đúng khuôn khổ của lễ giáo phong kiến. Tuy cả hai đều đã đến tuổi búi tóc cài trâm, duyên tình phơi phới nhưng vẫn kín kẽ “trướng rũ màn che”, mặc cho “tường đông ong bướm đi về”, không hề nghĩ đến chuyện hẹn hò lứa đôi.

Có thể nói, tác giả đã rất tinh tế khi miêu tả bức chân dung nhân vật Thuý Kiều. Tác giả miêu tả chân dung Thuý Vân trước để làm nổi bật chân dung Thuý Kiều, ca ngợi cả hai nhưng đậm nhạt khác nhau ở mỗi người: chỉ dành bốn câu thơ để tả Vân, trong đó dành tới 12 câu thơ để tả Kiều, Vân chỉ tả nhan sắc, Kiều cả tài , sắc, tình đều đặc đặc tả. Đó chính là thủ pháp đòn bẩy được vận dụng hết sức tài hoa và hiệu quả.

Nguyễn Du đã sử dụng bút pháp ước lệ để ca ngợi cả hai chị em Thúy vân, Thúy Kiều nhưng đậm nhạt khác nhau ở mỗi người, rõ ràng bức chân dung của Thúy Kiều nổi bật hơn. Nếu ở bức chân dung của Thúy Vân, Nguyễn Du dùng 4 câu thơ để tả ngoại hình. Nghĩa là Vân chỉ được chú trọng ở vẻ đẹp hình thức. Miêu tả chân dung Thuý Vân trước là để làm nổi bật chân dung Thuý Kiều. Thế nhưng khi miêu tả bức chân dung của Thúy Kiều, nhà thơ Nguyễn Du đã dùng đến 12 câu đặc tả.

Đặc tả vẻ đẹp của Thúy Vân, Nguyễn Du tập trung miêu tả các chi tiết trên khuôn mặt nàng bằng bút pháp ước lệ và nghệ thuật liệt kê. Thuý Vân xinh đẹp, thùy mị đoan trang, phúc hậu và rất khiêm nhường. Đặc tả vẻ đẹp của Thuý Kiều, Nguyễn Du tập trung làm nổi bật vẻ đẹp của sắc đẹp, tài năng và tâm hồn. Đặc tả đôi mắt của Kiều, thi hào lại vận dụng lối điểm nhãn, vẽ hồn cho nhân vật, gợi nhiều hơn tả. Đặc điểm ngoại hình được gọi tả ít hơn nhưng tuyệt sắc hơn gấp nhiều lần. Nguyễn Du tập trung làm nổi bật vẻ đẹp của sắc đẹp, tài năng và tâm hồn.

Cách dùng điển cố “nghiêng nước nghiêng thành” diễn tả vẻ đẹp hoàn hảo có sức lôi cuốn mạnh mẽ. Tài năng của Kiều không nhưng phong phú, đa dạng, mà cái nào cũng đều đạt tới mức lý tưởng. Cái tài của Nguyễn Du biểu hiện ở chỗ miêu tả ngoại hình nhân vật làm hiện lên vẻ đẹp tính cách và tâm hồn. Và đằng sau những tín hiệu ngôn ngữ lại là dự báo về số phận nhân vật.

Thúy Vân mang vẻ đẹp đến hiếm có. Vẻ đẹp ấy hiền hòa, làm cho đất trời mến yêu, biết “thua”, biết “nhường”. Điều đó dự báo Thuý Vân có cuộc sống êm đềm, suôn sẻ. Vẻ đẹp của Thúy Kiều đạt đến bực chưa từng có ở trên đời. Vẻ đẹp ấy khiến cho đất trời đã phải đố kỵ, phải “hờn”, phải nảy sinh lòng “ghen”. Phải chăng, điều đó ngầm dự báo Thuý Kiều bị tạo hóa phát lòng đố kỵ, ganh ghét nên số phận của nàng phải gánh chịu nhiều khổ đau. Không thể dựa vào điều đó để dự đoán những tai ương có thể xảy đến nhưng quả thực sau này, Thúy Kiều đã phải sống kiếp trầm luân, dâu bể hết sức đau thương, tàn khốc.

Đoạn trích Chị em Thúy Kiều đã thể hiện bút pháp miêu tả nhân vật đặc sắc của Nguyễn Du khắc hoạ nét riêng về nhan sắc, tài năng, tính cách, số phận nhân vật bằng bút pháp nghệ thuật cổ điển. Đoạn thơ khắc hoạ rõ nét chân dung tuyệt mĩ của chị em Thuý Kiều, ca ngợi vẻ đẹp, tài năng và dự cảm về kiếp người tài hoa bạc mệnh của Thuý Kiều là biểu hiện của cảm hứng nhân văn ở Nguyễn Du. Thuý Kiều, Thuý Vân và nhân vật chính diện, thuộc kiểu nhân vật lý tưởng trong Truyện Kiều. Để khắc hoạ vẻ đẹp của nhân vật lý tưởng, Nguyễn Du đã sử dụng bút pháp ước lệ – lấy vẻ đẹp của thiên nhiên làm nổi bật vẻ đẹp của con người. Nhà văn không miêu tả chi tiết cụ thể mà chủ yếu là tả để gợi. Sử dụng biện pháp đòn bẩy làm nổi bật hình ảnh Thuý Kiều.

Đoạn trích cũng đã thể hiện rõ cảm hứng nhân đạo của tác giả Nguyễn Du. Truyện Kiều ca ngợi, đề cao những giá trị, phẩm chất của con người như nhan sắc, tài hoa, nhân phẩm, khát vọng, ý thức về thân phận, nhân phẩm cá nhân. Trong đoạn trích “Chị em Thuý Kiều”, Nguyễn Du sử dụng những hình ảnh đẹp nhất, những ngôn từ hoa mĩ nhất để miêu tả vẻ đẹp con người, phù hợp với cảm hứng ngưỡng mộ, ngợi ca giá trị con người. Tác giả còn dư cảm về kiếp người tài hoa bạc mệnh của Kiều. Đó chính là cảm hứng nhân văn cao cả của Nguyễn Du xuất phát từ lòng đồng cảm sâu sắc với mọi người.

Đoạn thơ cũng cho thấy sức sáng tạo tài tình của thiên tài Nguyễn Du. Dù mượn cốt truyện và bối cảnh từ Kim Vân Kiều Truyện nhưng Truyện Kiều không phải là một sản phẩm phóng tác đơn giản. Nếu như Thanh Tâm Tài Nhân kể về hai chị em Thuý Kiều bằng văn xuôi thì Nguyễn Du miêu tả họ bằng thơ lục bát; Thanh Tâm Tài Nhân chủ yếu là kể về hai chị em Kiều; còn Nguyễn Du thì thiên về gợi tả sắc đẹp Thuý Vân, tài sắc Thuý Kiều; Thanh Tâm Tài Nhân tả Kiều trước, Vân sau: “Thuý Kiều mày nhỏ mà dài, mắt trong mà sáng, mạo như trăng thu, sắc tựa hoa đào còn Thúy Vân thì tinh thần tĩnh chính, dung mạo đoan trang, có một phong thái riêng khó mô tả”. Nếu đọc Kim Vân Kiều truyện, ta cảm giác như tác giả tập trung vào Vân hơn, hình ảnh của Vân nổi bật hơn; ngay ở đoạn giới thiệu đầu truyện, hình ảnh Kiều cũng không thật sự nổi bật; còn trong Truyện Kiều, thi hào Nguyễn Du tả Vân trước làm nền tô đậm thêm vẻ đẹp của Kiều theo thủ pháp nghệ thuật đòn bẩy tài hoa phi thường.

Khi miêu tả, Nguyễn Du đặc biệt chú trọng đến tài năng của Kiều, qua việc miêu tả ngoại hình, tài hoa còn thể hiện được tấm lòng, tính cách và dự bảo được số phận nhân vật. Thanh Tâm Tài Nhân không làm được điều đó, bút pháp cá thể hoá nhân vật của ông không rõ nét bằng của Nguyễn Du. Nhưng sự khác biệt này đã giải thích vì sao cùng một cốt chuyện mà “Kim Vân Kiều truyện” chỉ là cuốn sách bình thường, vô danh, mãi mãi chìm sâu trong lớp bụi thời gian còn “Truyện Kiều” được coi là một kiệt tác bất hủ mãi mãi trường tồn cùng dân tộc Việt nam và nhân dân thế giới. Cùng với điều đó, Thanh Tâm Tài Nhân chỉ là tác giả không có danh tiếng, ít người biết đến trong khi Nguyễn Du là một tác giả lớn, một đại thi hào, một danh nhân văn hóa kiệt xuất của nhân loại.

Kết bài:

Dồn hết tâm lực vào tác phẩm, khắc họa cực điểm sắc đẹp và tài năng của nhân vật, phải chăng, thiên tài Nguyễn Du muốn ca ngợi cái đẹp hoàn hảo của nhân dân, cái số phận bi thương của người phụ nữ, cái khắc nghiệt của tạo hóa. Con người dẫu xinh đẹp và tài năng đến mấy cũng không thể thoát khỏi cái định mệnh mà tạo hóa đã an bài. Ẩn sau cái định mệnh là bóng dáng của chế độ phong kiến bất công, tàn bạo, đã chà đạp lên nhân phẩm và quyền sống của con người, đẩy họ vào bước đường cùng không lối thoát. Bức chân dung của chị em Thúy Kiều bừng lên thứ ánh sáng kì diệu trước khi nó bị vùi dập tả tơi bởi cuộc đời cay nghiệt.

Mở bài:

Truyện Kiều là tuyệt tác của dân tộc và thế giới. Với tấm lòng yêu thương con người vô hạn, thi hào Nguyễn Du đã kí thác trái tim của mình vào những số phận bất hạnh, khổ đau của người phụ nữ, họ cố tìm kiếm một lối thoát nhưng đánh bất lực trước nghịch cảnh. Dưới ngòi bút trân trọng của Nguyễn Du, họ hiện lên với muôn vàn vẻ đẹp đáng trân trọng, tôn quý. Đoạn trích Chị em Thúy Kiều thể hiện sâu sắc tấm lòng ấy.

Thân bài:

Với ngòi bút của một kì tài diệu bút Nguyễn Du đã vẽ nên bức chân dung hai nàng giai nhân tuyệt thế:

Đầu lòng hai ả tố nga, Thúy Kiều là chị em là Thúy Vân.

Vân là em, Kiều là chị. Hai chị em Vân và Kiều (con đầu lòng của gia đình Vương viên ngoại) đều là những ả tố nga – những người con gái đẹp. Vẻ đẹp của hai nàng là vẻ đẹp thanh tao của mai, là sự trắng trong, tinh sạch của tuyết:

Mai cốt cách tuyết tinh thần, Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười.

Bút pháp ước lệ cùng phép ẩn dụ đã gợi lên vẻ đẹp hài hoà, hoàn hảo cả về hình thức lẫn tâm hồn. Vẻ đẹp của hai nàng đều đến mức tuyệt mĩ mười phân vẹn mười nhưng mỗi người lại mang một vẻ riêng. Nguyễn Du đã lấy những gì đẹp đẽ nhất của thiên nhiên để miêu tả hai chị em. Thuý Kiều và Thuý Vân đều mang vẻ đẹp lí tưởng, theo khuôn mẫu và vượt lên trên khuôn mẫu.

Sau những câu thơ giới thiệu về hai chị em, ngòi bút Nguyễn Du lại có chiều hướng cụ thể hơn trong bức chân dung quý phái của Thuý Vân:

Vân xem trang trọng khác vời,

Hai chữ trang trọng trong câu thơ đã nói lên vẻ đẹp đài các, cao sang của Vân. Vẻ đẹp ấy của thiếu nữ được so sánh với những thứ cao đẹp trên đời:

Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang. Hoa cười ngọc thốt đoan trang, Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da.

Chân dung của Vân được miêu tả một cách khá toàn vẹn từ khuôn mặt, nét mày, làn da, mái tóc đến nụ cười, tiếng nói. Vân có khuôn mặt đầy đặn, phúc hậu như vầng trăng, có đôi lông mày sắc nét như con ngài, có miệng cười tươi thắm như hoa, giọng nói trong trẻo thốt ra từ hàm răng ngà ngọc và mái tóc của nàng đen hơn mây, làn da của nàng trắng hơn tuyết, sác đẹp của Vân sánh với những nét kiều diễm, sáng trong của những báu vật tinh khôi của đất trời. Tất cả toát lên vẻ đẹp trung hậu, êm dịu, đoan trang, quý phái. Vân đẹp hơn những gì mĩ lệ của thiên nhiên nhưng tạo sự hoà hợp, êm dịu: mây thua, tuyết nhường. Với vẻ đẹp như thế, Vân sẽ có một cuộc đời bình lặng, suôn sẻ và một tính cách điềm đạm. Qua bức chân dung này, Nguyễn Du đã gửi tới những thông điệp về tương lai, cuộc đời chính bởi vậy mà bức chân dung Thúy Vân là chân dung mang tính cách số phận.

Tả Vân thật kĩ, thật cụ thể song Nguyễn Du chỉ vẽ Kiều bằng những nét phác hoạ thông thoáng bởi ông không muốn là người thợ vẽ vụng về:

Kiều càng sác sảo mặn mà, So bề tài sắc lại là phần hơn.

Sắc đẹp của Kiều được đặt trong sự so sánh với vẻ đẹp đoan trang, quý phái của Vân để thấy được sự hơn hẳn của Kiều về vẻ sắc sảo của tài năng trí tuệ, bởi cái mặn mà của nhan sắc. Không tả khuôn mặt, giọng nói, tiếng cười, làn da, mái tóc như Thuý Vân mà Nguyễn Du đã thật tài tình khi chọn đôi mắt Kiều để đặc tả bởi đôi mắt là cửa sổ tâm hồn, thể hiện phần tinh anh của tâm hồn và trí tuệ:

Làn thu thủy nét xuân sơn,

Câu thơ tả đôi mắt mà gợi lên bức tranh sơn thuỷ, diễm lệ. Bức tranh ấy có làn thu thủy – làn nước mùa thu, có nét xuân sơn – dáng núi mùa xuân. Cũng như khuôn mặt Kiều có đôi mắt trong sáng, long lanh, có đôi lông mày thanh tú mà khiến:

Hoa ghen đua thắm liễu hờn kém xanh.

Vẻ đẹp của Kiều không chỉ như thiên nhiên mà còn vượt trội hơn cả thiên nhiên khiến hoa cũng phải ghen, liễu cũng phải hờn. Thiên nhiên không còn thua, nhường mà cau mày, bặm môi tức giận, mà đố kị hờn ghen. Nếu vẻ đẹp của Vân là những gì tinh khôi, trong trắng nhất của đất trời thì Kiều lại mang vẻ đẹp của nước non, của không gian mênh mông, của thời gian vô tận. Cái đẹp ấy làm cho nghiêng nước, đổ thành:

Một hai nghiêng nước nghiêng thành,

Nguyễn Du đã sử dụng những điển tích để cực tả Kiều với vẻ đẹp của trang giai nhân tuyệt thế. Và cũng chính vẻ đẹp không ai sánh bằng ấy như tiềm ẩn những phẩm chất bên trong cao quí là tài và tình rất đặc biệt:

Pha nghề thi hoạ đủ mùi ca ngâm. Cung thương làu bậc ngũ âm, Nghề riêng ăn đứt hồ cầm một trương.

Kiều có cả tài cầm – kì – thi – hoạ của những bậc văn nhân quân tử và tài nào cũng đến mức điêu luyện. Nàng giỏi về âm luật đến mức làu bậc. Cây đàn nàng chơi là cây hồ cẩm, tiếng đàn của nàng ăn đứt bất cứ nghệ sĩ nào và đã trở thành nghề riêng. Để cực tả cái tài của Kiều, Nguyễn Du đã sử dụng hàng loạt các từ ngữ ở mức độ tuyệt đối: vốn sẵn, pha nghề, làu bậc và đủ mùi. Không những giỏi ca hát, chơi đàn mà Kiều còn sáng tác nhạc nữa. Cung đàn nàng sáng tác là một thiên Bạc mệnh. Bản đàn ấy đã ghi lại tiếng lòng của một tâm hồn đa sầu đa cảm.

Nguyễn Du cực tả tài năng của Kiều chính là ngợi ca cái tâm đặc biệt của nàng. Tài năng của Kiều vượt lên trên tất cả và là biểu hiện của những phẩm chất cao đẹp, trái tim trung hậu, nồng nhiệt, nghĩa tình, vị tha. Vẻ đẹp của Kiều là sự kết hợp của sắc – tài – tình và đạt đến mức siêu phàm, lí tưởng. Nhưng nhan sắc đến mức hoa ghen, liễu hờn để tạo hóa phải hờn ghen đố kị và tài hoa trí tuệ thiên bẩm làu bậc, đủ mùi cái tâm hồn đa sầu, đa cảm như tự dưng mà có của nàng khó tránh khỏi sự nghiệt ngã của định mệnh.

Chính bởi Kiều quá toàn mĩ, hoàn thiện nên trong xã hội phong kiến kia khó có một chỗ đứng cho nàng. Và cung đàn Bạc mệnh nàng tự sáng tác như dự báo một cuộc đời hồng nhan bạc mệnh khó tránh khỏi của Kiều. Cuộc đời nàng rồi sẽ sóng gió, nổi chìm, truân chuyên. Cũng giống như bức chân dung Thúy Vân, bức chân dung Kiều là bức chân dung mang tính cách số phận.

Nguyễn Du hết lời ca ngợi Vân và Kiều mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười nhưng ngòi bút tác giả lại đậm nhạt khác nhau ở mỗi người. Vân chủ yếu đẹp ở ngoại hình còn Kiều là cái đẹp cả về tài năng, nhan sắc lẫn tâm hồn. Điều đó tạo nên vẻ đẹp khác nhau của hai người thiếu nữ và hé mở hai tính cách, dự báo hai cuộc đời khác nhau đang đón chờ hai ả tố nga. Hai bức vẽ chân dung của chị em Thuý Vân và Thuý Kiều đã cho thấy sự tài tình trong ngòi bút tinh tế của Nguyễn Du.

Kết thúc đoạn thợ là bốn câu lục bát miêu tả cuộc sống phong lưu khuôn phép, mẫu mực của hai chị em Kiều:

Phong lưu rất mực hồng quần, Xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê.

Hai người con gái họ Vương không chỉ có sắc – tài – tình mà còn có đức hạnh. Sống phong lưu đến mực hồng quần. Cả hai đều đã tới tuần cập kê – tới tuổi búi tóc, cài trâm nhưng vẫn sống trong cảnh:

Êm đềm trướng rủ màn che, Tường đông ong bướm đi về mặc ai.

Hai câu thơ như che chở, bao bọc cho hai chị em, hai bông hoa vẫn còn phong nhụy trong cảnh êm đềm chưa một lần hương toả vì ai. Nguyễn Du đã buông mành, gạt tất cả mọi vẩn đục cho cuộc đời khỏi cuộc sống phong lưu của hai chị em để đề cao hơn đức hạnh của hai nàng.

Kết bài:

Với cảm hứng nhân đạo và tài nghệ thơ, Nguyễn Du đã vẽ nên bức chân dung Thúy Vân, Thuý Kiều bằng những gì đẹp đẽ, mĩ lệ nhất. Hai bức tranh mĩ nhân bằng thơ đã thể hiện bút pháp ước lệ tượng trưng và các biện pháp tu từ trong ngòi bút tinh tế của đại thi hào dân tộc Nguyễn Du.

Cảm Nhận Ý Nghĩa Đoạn Trích “Chị Em Thúy Kiều”

Cảm nhận ý nghĩa đoạn trích “Chị em Thúy Kiều” (trích Truyện Kiều của Nguyễn Du)

Truyện Kiều là kiệt tác văn học của thiên tài Nguyễn Du, là một viên ngọc quý trong kho tàng văn học dân tộc và thế giới. Nổi bậc trong Truyện Kiều là bút pháp tả người, ta cảnh đạt đến bậc điêu luyện tài tình hiếm có của nhà thơ, có sức mạnh làm nên vẻ mềm mại của tác phẩm trong câu chuyện hết sức khố liệt và bi thương. Đoạn trích “Chị em Thúy Kiều” thể hiện sâu sắc bút pháp nghệ thuật ấy.

Đoạn trích “Chị em Thuý Kiều” nằm ở phần mở đầu của phần thứ nhất: gặp gỡ và đính ước. Khi giới thiệu gia đình Thuý Kiều, tác giả tập trung miêu tả tài sắc hai chị em thuý vân, Thuý Kiều. Đoạn thơ có kết cấu đoạn trích gồm 4 phần. Bốn câu đầu giới thiệu khái quát hai chị em Thuý Kiều. Tác giả dành bốn câu tiếp gợi tả vẻ đẹp Thuý Vân và mười hai câu còn lại gợi tả vẻ đẹp thuý Kiều. Bốn câu cuối cuối là nhận xét chung về cuộc sống của hai chị em.

Mở dầu đoạn thơ, Nguyễn Du giới thiệu khái quát về nhân vật. Với bút pháp ước lệ, tác giả đã gợi được vẻ thanh cao, duyên dáng, trong trắng của người thiếu nữ ở hai chị em Thuý Kiều:

“Đầu lòng hai ả tố nga,Thuý Kiều là chị, em là Thuý Vân.Mai cốt cách, tuyết tinh thần.Mỗi người một vẻ, mười phân vẹn mười. “

Thúy Kiều và Thúy Vân là hai con gái đầu lòng của nhà Vương ông. Thúy Kiều là chị, Thúy Vân là em. Sau Thúy Vân còn có Vương Quan nữa nhưng nhà thơ chưa giới thiệu ở đây. Sự phân định thứ tự chị em không những xác định thứ vị mà còn ngầm xác định nghĩa vụ và trách nhiệm của ba chị em đối với gia đình.

Qua sự miêu tả của nhà thơ, người đọc thấy rõ, đây là hai bậc mỹ nhân xinh đẹp hiếm có ở trên đời. Cả hai đều mang cốt cách thanh cao như mai, tâm hồn trắng trong như tuyết. Đó là vẻ đẹp hoàn hảo mang từ hình thể đến tâm hồn. Cả hai đều đẹp “mười phân vẹn mười” nhưng mỗi người lại mang vẻ đẹp riêng.

Tiếp sau phần giới thiệu sơ lược, Nguyễn Du đi vào đặc tả vẻ đẹp bức chân dung của Thuý Vân:

Vân xem trang trọng khác vời,Khuôn trăng đầy đặn, nét ngài nở nang.Hoa cười, ngọc thốt, đoan trang,Mây thua nước tóc, tuyết nhường màu da.

Câu thơ mở đầu vừa giới thiệu Thuý Vân vừa khái quát vẻ đẹp của nhân vật. Hai chữ “trang trọng” gợi vẻ cao sang, quý phái. Với bút pháp nghệ thuật ước lệ, vẻ đẹp của Vân được so sánh với những thứ cao đẹp nhất trên đời, trăng, hoa, mây, tuyết, ngọc. Bằng thủ pháp liệt kê chân dung Thúy Vân được miêu tả toàn vẹn từ khuôn mặt, nét mày, làn da, mái tóc đến nụ cười, giọng nói, phong thái ứng xử nghiêm trang, đứng đắn. Mỗi chi tiết được miêu tả cụ thể hơn nhờ bổ ngữ, định ngữ, hình ảnh so sánh ẩn dụ.

Tác giả đã vẽ nên bức chân dung Thuý Vân bằng nghệ thuật so sánh ẩn dụ và ngôn ngữ thơ chọn lọc, chau chuốt: khuôn mặt đầy đặn, phúc hậu, tươi sáng như mặt trăng; lông mày sắc nét như con ngài; miệng cười tươi thắm như hoa; giọng nói trong trẻo thốt ra từ hàm răng ngà ngọc; mái tóc đen óng ả hơn mây, làn da trắng mịn màng hơn tuyết (khuôn trăng… màu da).

Chân dung Thuý Vân là chân dung mang tính cách, số phận. Vân đẹp hơn những gì mĩ lệ nhất của thiên nhiên nhưng tạo sự hoà hợp êm đềm với xung quanh: mây thua, tuyết nhường. Thuý Vân hẳn có một tính cách ung dung, điềm đạm, một cuộc đời bình yên không sóng gió.

Trên nền vẻ đẹp của Thúy Vân, bằng bút pháp ước lệ đặc sắc và mọt vài nét vẽ đơn sơ, thi hào Nguyễn Du đã vẻ nên bức chân dung tuyệt sắc của thúy Kiều:

Kiều càng sắc sảo mặn mà,So bề tài sắc vẫn là phần hơn.Làn thu thuỷ, nét xuân sơn,Hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh.

Không cần phải tô vẽ nhiều, chỉ khắc họa hai chi tiết thôi ta đã thấy hiện lên vẻ đẹp toàn thiện, toàn bích của Thúy Kiều. Nàng có vẻ đẹp vô cùng sắc sảo và mặn mà. Vẻ đẹp nàng sắc cạnh, mạnh mẽ, tinh tế, chứa đầy nghị lực, ai nhìn cũng yêu mến, ngay lập tức bị quyến rũ và chinh phục. Nàng sắc sảo cả ở trí tuệ và mặn mà trong tâm hồn. Sắc tài hòa hợp làm nên vẻ đẹp trác việt.

Gợi tả vẻ đẹp của Kiều tác giả vẫn dùng những hình tượng ước lệ: thu thuỷ, xuân sơn, hoa, liễu. Đặc biệt khi hoạ bức chân dung Kiều, tác giả tập trung gợi tả vẻ đẹp đôi mắt. Hình ảnh “Làn thu thuỷ, nét xuân sơn” là hình ảnh mang tính ước lệ, đồng thời cũng là hình ảnh ẩn dụ, gợi lên một đôi mắt đẹp trong sáng, long lanh, linh hoạt như làn nước mùa thu, đôi lông mày thanh tú như nét mùa xuân. Đôi mắt đó là cửa sổ tâm hồn, thể hiện phần tinh anh của tâm hồn, trí tuệ.

Tả Kiều, tác giả không cụ thể như khi tả Vân mà chỉ đặc tả đôi mắt theo lối điểm nhãn – vẽ hồn cho nhân vật, gợi lên vẻ đẹp chung của một trang giai nhân tuyệt sắc. Vẻ đẹp ấy làm cho hoa ghen, liễu hờn, nước nghiêng thành đổ. Nguyễn Du không miêu tả trực tiếp nhân vật mà miêu tả sự ghen ghét, đố kị hay ngưỡng mộ, say mê trước vẻ đẹp đó, cho thấy đây là vẻ đẹp có chiều sâu, có sức quyến rũ, cuốn hút lạ lùng.

Vẻ đẹp tiềm ẩn phẩm chất bên trong cao quý, cái tài, cái tình đặc biệt của Kiều. Tả Thuý Vân chỉ tả nhan sắc, còn tả Thuý Kiều, tác giả tả sắc một phần thì dành hai phần để tả tài. Kiều rất mực thông minh và đa tài “thông minh vốn sẵn tính trời”. Tài của Kiều đạt đến mức lý tưởng theo quan niệm thẩm mĩ phong kiến, hội đủ cầm, kỳ, thi, hoạ “Pha nghề thi hoạ đủ mùi ca ngâm”. Tác giả đặc tả tài đàn là sở trường, năng khiếu; thông thạo âm luật “cung thương lầu bậc ngũ âm”; các loại nhạc khí nàng cũng chơi hết sức diêu luyện, tinh tường. Không chỉ vậy, nàng còn giỏi sáng tác nhạc. Cung đàn Bạc mệnh của Kiều là tiếng lòng của một trái tim đa sầu đa cảm:

Tả tài, Nguyễn Du thể hiện được cả cái tình của Kiều. Chân dung Thuý Kiều là bức chân dung mang tính cách và số phận. Vẻ đẹp khi cho tạo hoá phải ghen ghét, các vẻ đẹp khác phải đố kị, tài hoa trí tuệ thiên bẩm “lai bậc” đủ mùi, cả cái tâm hồn đa sầu đa cảm khiến Kiều không thể tránh khỏi định mệnh nghiệt ngã, số phận éo le, gian khổ bởi “Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau”. “Trời xanh quen thói mà hồng đánh ghen”. Cuộc đời Kiều hẳn là cuộc đời hồng nhan bạc mệnh.

Dù mang sắc đẹp có thể khiến cho đất trời nghiêng ngả, nhưng hai chị em Thúy Kiều luôn giữ đúng phép tắc, sống kín đáo trong tư gia của mình. Họ sống phong lưu, khuôn phép, đức hạnh, theo đúng khuôn khổ của lễ giáo phong kiến. Tuy cả hai đều đã đến tuổi búi tóc cài trâm, duyên tình phơi phới nhưng vẫn kín kẽ “trướng rũ màn che”, mặc cho “tường đông ong bướm đi về”, không hề nghĩ đến chuyện hẹn hò lứa đôi.

Có thể nói tác giả đã rất tinh tế khi miêu tả nhân vật Thuý Kiều. Tác giả miêu tả chân dung Thuý Vân trước để làm nổi bật chân dung Thuý Kiều, ca ngợi cả hai nhưng đậm nhạt khác nhau ở mỗi người: chỉ dành bốn câu thơ để tả Vân, trong đó dành tới 12 câu thơ để tả Kiều, Vân chỉ tả nhan sắc, Kiều cả tài , sắc, tình đều đặc đặc tả. Đó chính là thủ pháp đòn bẩy được vận dụng hết sức tài hoa và hiệu quả.

Nguyễn Du đã sử dụng bút pháp ước lệ để ca ngợi cả hai chị em Thúy vân, Thúy Kiều nhưng đậm nhạt khác nhau ở mỗi người, rõ ràng bức chân dung của Thúy Kiều nổi bật hơn. Nếu ở bức chân dung của Thúy Vân, Nguyễn Du dùng 4 câu thơ để tả ngoại hình. Nghĩa là Vân chỉ được chú trọng ở vẻ đẹp hình thức. Miêu tả chân dung Thuý Vân trước là để làm nổi bật chân dung Thuý Kiều. Thế nhưng khi miêu tả bức chân dung của Thúy Kiều, nhà thơ Nguyễn Du đã dùng đến 12 câu đặc tả.

Đặc tả vẻ đẹp của Thúy Vân, Nguyễn Du tập trung miêu tả các chi tiết trên khuôn mặt nàng bằng bút pháp ước lệ và nghệ thuật liệt kê. Thuý Vân xinh đẹp, thùy mị đoan trang, phúc hậu và rất khiêm nhường. Đặc tả vẻ đẹp của Thuý Kiều, Nguyễn Du tập trung làm nổi bật vẻ đẹp của sắc đẹp, tài năng và tâm hồn. Đặc tả đôi mắt của Kiều, thi hào lại vận dụng lối điểm nhãn, vẽ hồn cho nhân vật, gợi nhiều hơn tả. Đặc điểm ngoại hình được gọi tả ít hơn nhưng tuyệt sắc hơn gấp nhiều lần. Nguyễn Du tập trung làm nổi bật vẻ đẹp của sắc đẹp, tài năng và tâm hồn.

Cách dùng điển cố “nghiêng nước nghiêng thành” diễn tả vẻ đẹp hoàn hảo có sức lôi cuốn mạnh mẽ. Tài năng của Kiều không nhưng phong phú, đa dạng, mà cái nào cũng đều đạt tới mức lý tưởng. Cái tài của Nguyễn Du biểu hiện ở chỗ miêu tả ngoại hình nhân vật làm hiện lên vẻ đẹp tính cách và tâm hồn. Và đằng sau những tín hiệu ngôn ngữ lại là dự báo về số phận nhân vật.

Thúy Vân đẹp đến hiếm có. Vẻ đẹp ấy hiền hòa, làm cho đất trời mến yêu, biết “thua”, biết “nhường”. Điều đó dự báo Thuý Vân có cuộc sống êm đềm, suôn sẻ. Vẻ đẹp của Thúy Kiều đạt đến bực chưa từng có ở trên đời. Vẻ đẹp ấy khiến cho đất trời đã phải đố kỵ, phải “hờn”, phải nảy sinh lòng ” ghen”. Phải chăng, điều đó ngầm dự báo Thuý Kiều bị tạo hóa phát lòng đố kỵ, ganh ghét nên số phận của nàng phải gánh chịu nhiều khổ đau. Không thể dựa vào điều đó để dự đoán những tai ương có thể xảy đến nhưng quả thực sau này, Thúy Kiều đã phải sống kiếp trầm luân, dâu bể hết sức đau thương, tàn khốc.

Đoạn trích Chị em Thúy Kiều đã thể hiện bút pháp miêu tả nhân vật đặc sắc của Nguyễn Du khắc hoạ nét riêng về nhan sắc, tài năng, tính cách, số phận nhân vật bằng bút pháp nghệ thuật cổ điển. Đoạn thơ khắc hoạ rõ nét chân dung tuyệt mĩ của chị em Thuý Kiều, ca ngợi vẻ đẹp, tài năng và dự cảm về kiếp người tài hoa bạc mệnh của Thuý Kiều là biểu hiện của cảm hứng nhân văn ở Nguyễn Du. Thuý Kiều, Thuý Vân và nhân vật chính diện, thuộc kiểu nhân vật lý tưởng trong Truyện Kiều. Để khắc hoạ vẻ đẹp của nhân vật lý tưởng, Nguyễn Du đã sử dụng bút pháp ước lệ – lấy vẻ đẹp của thiên nhiên làm nổi bật vẻ đẹp của con người. Nhà văn không miêu tả chi tiết cụ thể mà chủ yếu là tả để gợi. Sử dụng biện pháp đòn bẩy làm nổi bật hình ảnh Thuý Kiều.

Đoạn trích cũng đã thể hiện rõ cảm hứng nhân đạo của tác giả Nguyễn Du. Truyện Kiều ca ngợi, đề cao những giá trị, phẩm chất của con người như nhan sắc, tài hoa, nhân phẩm, khát vọng, ý thức về thân phận, nhân phẩm cá nhân. Trong đoạn trích “Chị em Thuý Kiều”, Nguyễn Du sử dụng những hình ảnh đẹp nhất, những ngôn từ hoa mĩ nhất để miêu tả vẻ đẹp con người, phù hợp với cảm hứng ngưỡng mộ, ngợi ca giá trị con người. Tác giả còn dư cảm về kiếp người tài hoa bạc mệnh của Kiều. Đó chính là cảm hứng nhân văn cao cả của Nguyễn Du xuất phát từ lòng đồng cảm sâu sắc với mọi người.

Đoạn thơ cũng cho thấy sức sáng tạo tài tình của thiên tài Nguyễn Du. Dù mượn cốt truyện và bối cảnh từ Kim Vân Kiều Truyện nhưng Truyện Kiều không phải là một sản phẩm phóng tác đơn giản. Nếu như Thanh Tâm Tài Nhân kể về hai chị em Thuý Kiều bằng văn xuôi thì Nguyễn Du miêu tả họ bằng thơ lục bát; Thanh Tâm Tài Nhân chủ yếu là kể về hai chị em Kiều; còn Nguyễn Du thì thiên về gợi tả sắc đẹp Thuý Vân, tài sắc Thuý Kiều; Thanh Tâm Tài Nhân tả Kiều trước, Vân sau: “Thuý Kiều mày nhỏ mà dài, mắt trong mà sáng, mạo như trăng thu, sắc tựa hoa đào còn Thúy Vân thì tinh thần tĩnh chính, dung mạo đoan trang, có một phong thái riêng khó mô tả”. Nếu đọc Kim Vân Kiều truyện, ta cảm giác như tác giả tập trung vào Vân hơn, hình ảnh của Vân nổi bật hơn; ngay ở đoạn giới thiệu đầu truyện, hình ảnh Kiều cũng không thật sự nổi bật; còn trong Truyện Kiều, thi hào Nguyễn Du tả Vân trước làm nền tô đậm thêm vẻ đẹp của Kiều theo thủ pháp nghệ thuật đòn bẩy tài hoa phi thường.

Khi miêu tả, Nguyễn Du đặc biệt chú trọng đến tài năng của Kiều, qua việc miêu tả ngoại hình, tài hoa còn thể hiện được tấm lòng, tính cách và dự bảo được số phận nhân vật. Thanh Tâm Tài Nhân không làm được điều đó, bút pháp cá thể hoá nhân vật của ông không rõ nét bằng của Nguyễn Du. Nhưng sự khác biệt này đã giải thích vì sao cùng một cốt chuyện mà “Kim Vân Kiều truyện” chỉ là cuốn sách bình thường, vô danh, mãi mãi chìm sâu trong lớp bụi thời gian còn “Truyện Kiều” được coi là một kiệt tác bất hủ mãi mãi trường tồn cùng dân tộc Việt nam và nhân dân thế giới. Cùng với điều đó, Thanh Tâm Tài Nhân chỉ là tác giả không có danh tiếng, ít người biết đến trong khi Nguyễn Du là một tác giả lớn, một đại thi hào, một danh nhân văn hóa kiệt xuất của nhân loại.

Dồn hết tâm lực vào tác phẩm, khắc họa cực điểm sắc đẹp và tài năng của nhân vật, phải chăng, thiên tài Nguyễn Du muốn ca ngợi cái đẹp hoàn hảo của nhân dân, cái số phận bi thương của người phụ nữ, cái khắc nghiệt của tạo hóa. Con người dẫu xinh đẹp và tài năng đến mấy cũng không thể thoát khỏi cái định mệnh mà tạo hóa đã an bài. Ẩn sau cái định mệnh là bóng dáng của chế độ phong kiến bất công, tàn bạo, đã chà đạp lên nhân phẩm và quyền sống của con người, đẩy họ vào bước đường cùng không lối thoát.

Truyện Kiều là tuyệt tác của dân tộc và thế giới. Với tấm lòng yêu thương con người vô hạn, thi hào Nguyễn Du đã kí thác trái tim của mình vào những số phận bất hạnh, khổ đau của người phụ nữ, họ cố tìm kiếm một lối thoát nhưng đánh bất lực trước nghịch cảnh. Dưới ngòi bút trân trọng của Nguyễn Du, họ hiện lên với muôn vàn vẻ đẹp đáng trân trọng, tôn quý. Đoạn trích Chị em Thúy Kiều thể hiện sâu sắc tấm lòng ấy.

Với ngòi bút của một kì tài diệu bút Nguyễn Du đã vẽ nên bức chân dung hai nàng giai nhân tuyệt thế:

Vân là em, Kiều là chị. Hai chị em Vân và Kiều (con đầu lòng của gia đình Vương viên ngoại) đều là những ả tố nga – những người con gái đẹp. Vẻ đẹp của hai nàng là vẻ đẹp thanh tao của mai, là sự trắng trong, tinh sạch của tuyết:

Bút pháp ước lệ cùng phép ẩn dụ đã gợi lên vẻ đẹp hài hoà, hoàn hảo cả về hình thức lẫn tâm hồn. Vẻ đẹp của hai nàng đều đến mức tuyệt mĩ mười phân vẹn mười nhưng mỗi người lại mang một vẻ riêng. Nguyễn Du đã lấy những gì đẹp đẽ nhất của thiên nhiên để miêu tả hai chị em. Thuý Kiều và Thuý Vân đều mang vẻ đẹp lí tưởng, theo khuôn mẫu và vượt lên trên khuôn mẫu.

Sau những câu thơ giới thiệu về hai chị em, ngòi bút Nguyễn Du lại có chiều hướng cụ thể hơn trong bức chân dung quý phái của Thuý Vân:

Vân xem trang trọng khác vời,

Hai chữ trang trọng trong câu thơ đã nói lên vẻ đẹp đài các, cao sang của Vân. Vẻ đẹp ấy của thiếu nữ được so sánh với những thứ cao đẹp trên đời:

Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang.Hoa cười ngọc thốt đoan trang,Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da.

Chân dung của Vân được miêu tả một cách khá toàn vẹn từ khuôn mặt, nét mày, làn da, mái tóc đến nụ cười, tiếng nói. Vân có khuôn mặt đầy đặn, phúc hậu như vầng trăng, có đôi lông mày sắc nét như con ngài, có miệng cười tươi thắm như hoa, giọng nói trong trẻo thốt ra từ hàm răng ngà ngọc và mái tóc của nàng đen hơn mây, làn da của nàng trắng hơn tuyết, sác đẹp của Vân sánh với những nét kiều diễm, sáng trong của những báu vật tinh khôi của đất trời. Tất cả toát lên vẻ đẹp trung hậu, êm dịu, đoan trang, quý phái. Vân đẹp hơn những gì mĩ lệ của thiên nhiên nhưng tạo sự hoà hợp, êm dịu: mây thua, tuyết nhường. Với vẻ đẹp như thế, Vân sẽ có một cuộc đời bình lặng, suôn sẻ và một tính cách điềm đạm. Qua bức chân dung này, Nguyễn Du đã gửi tới những thông điệp về tương lai, cuộc đời chính bởi vậy mà bức chân dung Thúy Vân là chân dung mang tính cách số phận.

Tả Vân thật kĩ, thật cụ thể song Nguyễn Du chỉ vẽ Kiều bằng những nét phác hoạ thông thoáng bởi ông không muốn là người thợ vẽ vụng về:

Sắc đẹp của Kiều được đặt trong sự so sánh với vẻ đẹp đoan trang, quý phái của Vân để thấy được sự hơn hẳn của Kiều về vẻ sắc sảo của tài năng trí tuệ, bởi cái mặn mà của nhan sắc. Không tả khuôn mặt, giọng nói, tiếng cười, làn da, mái tóc như Thuý Vân mà Nguyễn Du đã thật tài tình khi chọn đôi mắt Kiều để đặc tả bởi đôi mắt là cửa sổ tâm hồn, thể hiện phần tinh anh của tâm hồn và trí tuệ:

Làn thu thủy nét xuân sơn,

Câu thơ tả đôi mắt mà gợi lên bức tranh sơn thuỷ, diễm lệ. Bức tranh ấy có làn thu thủy – làn nước mùa thu, có nét xuân sơn – dáng núi mùa xuân. Cũng như khuôn mặt Kiều có đôi mắt trong sáng, long lanh, có đôi lông mày thanh tú mà khiến:

Hoa ghen đua thắm liễu hờn kém xanh.

Vẻ đẹp của Kiều không chỉ như thiên nhiên mà còn vượt trội hơn cả thiên nhiên khiến hoa cũng phải ghen, liễu cũng phải hờn. Thiên nhiên không còn thua, nhường mà cau mày, bặm môi tức giận, mà đố kị hờn ghen. Nếu vẻ đẹp của Vân là những gì tinh khôi, trong trắng nhất của đất trời thì Kiều lại mang vẻ đẹp của nước non, của không gian mênh mông, của thời gian vô tận. Cái đẹp ấy làm cho nghiêng nước, đổ thành:

Một hai nghiêng nước nghiêng thành,

Nguyễn Du đã sử dụng những điển tích để cực tả Kiều với vẻ đẹp của trang giai nhân tuyệt thế. Và cũng chính vẻ đẹp không ai sánh bằng ấy như tiềm ẩn những phẩm chất bên trong cao quí là tài và tình rất đặc biệt:

Pha nghề thi hoạ đủ mùi ca ngâm.Cung thương làu bậc ngũ âm,Nghề riêng ăn đứt hồ cầm một trương.

Kiều có cả tài cầm – kì – thi – hoạ của những bậc văn nhân quân tử và tài nào cũng đến mức điêu luyện. Nàng giỏi về âm luật đến mức làu bậc. Cây đàn nàng chơi là cây hồ cẩm, tiếng đàn của nàng ăn đứt bất cứ nghệ sĩ nào và đã trở thành nghề riêng. Để cực tả cái tài của Kiều, Nguyễn Du đã sử dụng hàng loạt các từ ngữ ở mức độ tuyệt đối: vốn sẵn, pha nghề, làu bậc và đủ mùi. Không những giỏi ca hát, chơi đàn mà Kiều còn sáng tác nhạc nữa. Cung đàn nàng sáng tác là một thiên Bạc mệnh. Bản đàn ấy đã ghi lại tiếng lòng của một tâm hồn đa sầu đa cảm.

Nguyễn Du cực tả tài năng của Kiều chính là ngợi ca cái tâm đặc biệt của nàng. Tài năng của Kiều vượt lên trên tất cả và là biểu hiện của những phẩm chất cao đẹp, trái tim trung hậu, nồng nhiệt, nghĩa tình, vị tha. Vẻ đẹp của Kiều là sự kết hợp của sắc – tài – tình và đạt đến mức siêu phàm, lí tưởng. Nhưng nhan sắc đến mức hoa ghen, liễu hờn để tạo hóa phải hờn ghen đố kị và tài hoa trí tuệ thiên bẩm làu bậc, đủ mùi cái tâm hồn đa sầu, đa cảm như tự dưng mà có của nàng khó tránh khỏi sự nghiệt ngã của định mệnh.

Chính bởi Kiều quá toàn mĩ, hoàn thiện nên trong xã hội phong kiến kia khó có một chỗ đứng cho nàng. Và cung đàn Bạc mệnh nàng tự sáng tác như dự báo một cuộc đời hồng nhan bạc mệnh khó tránh khỏi của Kiều. Cuộc đời nàng rồi sẽ sóng gió, nổi chìm, truân chuyên. Cũng giống như bức chân dung Thúy Vân, bức chân dung Kiều là bức chân dung mang tính cách số phận.

Nguyễn Du hết lời ca ngợi Vân và Kiều mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười nhưng ngòi bút tác giả lại đậm nhạt khác nhau ở mỗi người. Vân chủ yếu đẹp ở ngoại hình còn Kiều là cái đẹp cả về tài năng, nhan sắc lẫn tâm hồn. Điều đó tạo nên vẻ đẹp khác nhau của hai người thiếu nữ và hé mở hai tính cách, dự báo hai cuộc đời khác nhau đang đón chờ hai ả tố nga. Hai bức vẽ chân dung của chị em Thuý Vân và Thuý Kiều đã cho thấy sự tài tình trong ngòi bút tinh tế của Nguyễn Du.

Kết thúc đoạn thợ là bốn câu lục bát miêu tả cuộc sống phong lưu khuôn phép, mẫu mực của hai chị em Kiều:

Hai người con gái họ Vương không chỉ có sắc – tài – tình mà còn có đức hạnh. Sống phong lưu đến mực hồng quần. Cả hai đều đã tới tuần cập kê – tới tuổi búi tóc, cài trâm nhưng vẫn sống trong cảnh:

Hai câu thơ như che chở, bao bọc cho hai chị em, hai bông hoa vẫn còn phong nhụy trong cảnh êm đềm chưa một lần hương toả vì ai. Nguyễn Du đã buông mành, gạt tất cả mọi vẩn đục cho cuộc đời khỏi cuộc sống phong lưu của hai chị em để đề cao hơn đức hạnh của hai nàng.

Với cảm hứng nhân đạo và tài nghệ thơ, Nguyễn Du đã vẽ nên bức chân dung Thúy Vân, Thuý Kiều bằng những gì đẹp đẽ, mĩ lệ nhất. Hai bức tranh mĩ nhân bằng thơ đã thể hiện bút pháp ước lệ tượng trưng và các biện pháp tu từ trong ngòi bút tinh tế của đại thi hào dân tộc Nguyễn Du.

Cập nhật thông tin chi tiết về Cảm Nhận Của Em Về Hai Chị Em Thuý, Kiều Trong Đoạn Trích “Chị Em Thuý Kiều” Câu Hỏi 29255 trên website Bac.edu.vn. Hy vọng nội dung bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu của bạn, chúng tôi sẽ thường xuyên cập nhật mới nội dung để bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!