Giáo Trình Ra Quyết Định Quản Trị / Top 8 # Xem Nhiều Nhất & Mới Nhất 2/2023 # Top View | Bac.edu.vn

Tiến Trình Ra Quyết Định Quản Trị

Stephen P. Robbins và Mary Coulter đề xuất tiến trình ra quyết định bao gồm 8 bước như được chỉ ra trong Hình 5.2. Tiến trình này bắt đầu bằng việc xác định vấn đề, đưa ra các tiêu chuẩn của quyết định, lượng hóa các tiêu chuẩn, xây dựng các phương án, đánh giá và lựa chọn phương án tối ưu, tổ chức thực hiện phương án đã lựa chọn và cuối cùng là đánh giá tính hiệu quả của quyết định.

Bước 1: Xác định vấn đề

Trước hết cần phải xác định có cần phải quyết định hay không hay có nghĩa là có một vấn đề thực sự không. Việc tìm ra vấn đề là một bước quan trọng trong tiến trình ra quyết định, vì không thể sửa sai khi không biết cái sai là gì. Xác định cái sai và mô tả cái sai chính là công việc liên tục tìm và xử lý thông tin, do đó phải có hệ thống thu thập thông tin hiệu quả. Đây là bước đầu tiên của tiến trình ra quyết định nhưng lại rất quan trọng như một nhà quản trị nổi tiếng đã nói: ‘Xác định đúng vấn đề là thành công được một nửa công việc’.

Để đơn giản, với ví dụ được chỉ ra trong tiến trình ra quyết định (Hình 5.2), chúng ta thấy rằng vấn đề mà nhà quản trị đang đối mặt là cần có một máy tính mới tốc độ xử lý nhanh hơn, có thể lưu giữ nhiều hơn các dữ liệu. Tuy nhiên, ‘vấn đề’ trong thực tiễn quản trị thường không xuất hiện rõ ràng, cần phải chẩn đoán để tìm ra nguyên nhân, giống như trường hợp các bác sĩ phải chẩn đoán để xác định bệnh chính xác vậy. Ví dụ như việc giảm doanh số bán có phải là ‘vấn đề’? Hay nó chỉ là hiện tượng và nguyên nhân hay ‘vấn đề’ là do chất lượng sản phẩm kém!

Bước 2: Xác định các tiêu chuẩn của quyết định

Một khi vấn đề đã được xác định để hướng sự nỗ lực của nhà quản trị vào việc giải quyết nó, xác định các tiêu chuẩn của quyết định là bước tiếp theo cần phải làm. Tiêu chuẩn của quyết định nghĩa là những căn cứ được xem xét để đi đến sự chọn lựa quyết định. Ví dụ như việc mua máy tính, những tiêu chuẩn này bao gồm giá cả, dịch vụ, thời gian bảo hành, độ tin cậy, mẫu mã. Trong bước này, việc xác định không đầy đủ những tiêu chuẩn (đặc biệt những tiêu chuẩn ảnh hưởng nhiều đến quyết định) sẽ có thể dẫn đến tính kém hiệu quả của quyết định.

Bước 3: Lượng hóa các tiêu chuẩn

Các tiêu chuẩn được liệt kê ở bước 2 thường có mức độ quan trọng khác nhau đối với quyết định, vì vậy chúng ta cần phải đo lường mức độ quan trọng của các tiêu chuẩn này để có thứ tự ưu tiên chính xác khi chọn lựa quyết định. Lượng hóa các tiêu chuẩn như thế nào? Một cách đơn giản là chúng ta sẽ sử dụng hệ số 10 cho tiêu chuẩn có ảnh hưởng quan trọng nhất đến quyết định và sử dụng hệ số thấp hơn cho những tiêu chuẩn kém quan trọng. Ví dụ cho hệ số 5 đối với tiêu chuẩn có mức độ quan trọng chỉ bằng ½ của tiêu chuẩn quan trọng nhất.

Bước 4: Xây dựng các phương án

Bước này đòi hỏi nhà quản trị phải đưa ra được các phương án mà những phương án này có thể giải quyết được vấn đề. Một quyết định quản trị chỉ có thể có hiệu quả cao khi nhà quản trị dành nhiều nỗ lực để tìm kiếm nhiều phương án khác nhau. Trong ví dụ về vấn đề mua máy tính, các phương án được đề xuất, đơn giản đó là những máy tính khác nhau như Acer TravelMate 290, IBM ValuePoint P/60D …

Bước 5: Đánh giá các phương án

Những phương án đã được đề xuất ở bước trên cần được phân tích thận trọng. Những điểm mạnh và những hạn chế/điểm yếu của từng phương án sẽ được đánh giá dựa trên các tiêu chuẩn đã được xây dựng ở bước 2. Bảng 5.1 chỉ ra việc phân tích các phương án – các máy tính nhãn hiệu Acer, IBM, Dell …

◉ Lựa chọn phương án tối ưu

Bước này đòi hỏi nhà quản trị phải thực hiện hành động có tính then chốt đó là quyết định phương án nào được chấp nhận giữa các giải pháp đã được phân tính, đánh giá. Trong ví dụ đơn giản của chúng ta, phương án tốt nhất được chấp nhận là phương án có tổng số điểm tối đa – Chọn mua máy Acer TravelMate 290 vì phương án này có điểm cao nhất là 272 điểm. Lưu ý tổng điểm được tính bằng cách lấy điểm của mỗi phương án theo từng tiêu chuẩn nhân tương ứng với hệ số lượng hóa của tiêu chuẩn đó, và sau đó cộng các điểm lại (Bảng 5.2). Tuy nhiên, trong thực tiễn quản trị, việc chọn lựa giải pháp tối ưu là khá khó khăn vì không phải mọi phương án đều có thể định lượng được.

Bước 6: Tổ chức thực hiện quyết định

Một quyết định đúng được chọn lựa ở bước trên vẫn có thể không đạt được kết quả tốt nếu việc tổ chức thực hiện quyết định kém. Để thực hiện quyết định đúng cần phải lập kế hoạch cụ thể trong đó cần nêu rõ:

– Ai thực hiện?

– Bao giờ bắt đầu? Bao giờ kết thúc? Tiến độ thực hiện như thế nào?

– Thực hiện bằng phương tiện nào?

® Đánh giá tính hiệu quả của quyết định

Khi đánh giá kết quả thực hiện quyết định cần phải cẩn thận về các mặt như:

– Kết quả thực hiện mục tiêu của quyết định.

– Các sai lệch và nguyên nhân của các sai lệch.

– Các tiềm năng chưa được sử dụng trong quá trình thực hiện quyết định.

– Các kinh nghiệm và bài học thu được.

bước tiến trình ra quyết định

phân tích tiến trình ra quyết định trong quản trị ctch

ví dụ quy trình ra quyết định

,

Quản Trị Kinh Doanh (P5: Quy Trình Ra Quyết Định)

Bản chất của quyết định cũng là giải quyết vấn đề mặc dù rằng quyết định mua quyển sách nào trên giá sách nghe có vẻ chẳng phải vấn đề lắm nhưng nghĩ kỹ thì đúng là vấn đề thật. Cụ thể vấn đề ở đây là bạn có một thời gian hữu hạn, một số tiền tối đa cho phép, một sở thích, một ham muốn nào đó; và giờ phải quyết định mua quyển sách nào đáp ứng các tiêu chí dó.

Quy trình theo sơ đồ dưới là tổng quát của Quy trình giải quyết vấn đề đã nêu ở email trước :

Bước 2: Chọn tiêu chuẩn đánh giá

Phương án được lựa chọn phải giúp đạt tới mục tiêu nào? Nói cách khác bạn dùng tiêu chí gì để đánh giá các phương án?

Nếu bạn định đi từ Hà nội tới Hải Phòng và có các phương án 1.Đi bộ; 2. Đi xe đạp; 3. Đi ô tô khách 4. Đi ô tô riêng; 5. Đi tàu hỏa.

Bạn không thể đâm đầu vào ngay quyết định phương tiện nào mà phải biết rõ mình muốn gì và khả năng của mình tới đâu. Ví dụ bạn chỉ có 3 giờ cho việc di chuyển khác với bạn có hẳn 1 ngày di chuyển, nếu có một ngày di chuyển mà bạn lại thích phiêu lưu có khi bạn lại chọn phương án đi bộ.

Số tiền cho phép tối đa là bao nhiêu? bao gồm tiền có thể dự định trước như tiền vé và cả những tiền nằm trong rủi ro như bị công an phạt. Thời gian cho phép, sức khỏe của bạn, sở thích,…

Bước 3: Tìm các phương án

Ví dụ như vấn đề của bạn là cần di chuyển từ Hà nội tới hải phòng trong vòng 3 tiếng với chi phí tối đa là 200.000 d thì đầu tiên bạn có thể liệt kê ra 5 lựa chọn ở trên.

Tại bước này một mặt phải cố gắng tìm kiếm nhiêu phương án, một mặt phải loại bỏ ngay các phương án vừa nhìn đã thấy bất khả thi kiểu như phương án đi bộ. Nguyên nhân là với mỗi phương án sau này ta sẽ phải thu thập thông tin để đánh giá nó, càng nhiều phương án càng mất thời gian thu thập thông tin.

Bước 4: Đánh giá các phương án

Mỗi phương án cần được đánh giá trên các góc độ đạt mục tiêu. Thông thường khó phương án nào lại đạt tối đa các mục tiêu vì thường tối đa mục tiêu này sẽ tối thiểu mục tiêu khác. Ví dụ lợi nhuận tối đa sẽ kèm theo rủi ro tối đa, chi phí tối thiểu kèm theo thời gian tối đa, càng dễ thực hiện thì hiệu quả càng kém, càng khó thực hiện thì hiệu quả có thể càng cao nhưng ẩn chứa tính bất khả thi.

Bước 5: Lựa chọn phương án cuối cùng

Sau khi đánh giá nhà quản trị sẽ phải lựa chọn phương án có tính cân bằng đạt tới các mục tiêu. Càng nhà quản trị dám chấp nhận rủi ro thường ưu tiên hiệu quả và chấp nhận rủi ro cao. Các nhà quản trị an toàn thường lựa chọn hiệu quả vừa phải nhưng rủi ro tối thiểu.

Căn cứ của việc ra quyết định phụ thuộc vào cái bạn muốn và khả năng của bạn. Một quyết định tầm công ty sẽ căn vào mục tiêu của công ty và nguồn lực của công ty. Hai căn cứ này đảm bảo tính khả thi của phương án lựa chọn.

Căn cứ ra quyết định cũng phải dựa vào dự đoán tương lai xung quanh vấn đề đang gặp phải và căn vào thời gian cho phép. Thời gian thực hiện cho phép 1 ngày khác với 1 tháng và 1 năm. Trong khoảng thời gian này các dữ liệu xung quanh vấn đề cũng đã thay đổi rất nhiều (môi trường kinh tế vĩ mô, môi trường ngành, môi trường công ty).

Comments

Phân Tích Các Bước Trong Quá Trình Ra Quyết Định Quản Trị

Trong quá trình kinh doanh, nhà quản trị luôn luôn phải đưa ra quyết định tốt nhất để có thể giúp doanh nghiệp mình phát triển. Vậy ra quyết định quản trị là gì? Quy trình ra quyết định quản lý gồm những bước như thế nào? Trong bài viết này của Luận Văn 24, chúng tôi sẽ chia sẻ chi tiết những nội dung này.

Trong mọi tổ chức luôn luôn tồn tại nhu cầu giải quyết các vấn đề nảy sinh trong quá trình quản trị. Để giải quyết các vấn đề này người ta thường phải xây dựng và lựa chọn các phương án tối ưu, đòi hỏi các nhà quản trị phải cân nhắc, lựa chọn và đi đến quyết định.

Quyết định quản trị là hành vi sáng tạo của nhà quản trị nhằm định ra chương trình và tính chất hoạt động của tổ chức để giải quyết một vấn đề đã chín muồi, trên cơ sở sự hiểu biết các quy luật vận động khách quan của hệ thống bị quản trị và việc phân tích các thông tin của hệ thống đó.

Các quyết định quản trị có vai trò rất quan trọng vì:

Các quyết định luôn luôn là sản phẩm chủ yếu và là trung tâm của mọi hoạt động về quản trị

Sự thành công hay thất bại của tổ chức phụ thuộc rất nhiều vào các quyết định của nhà quản trị.

Không thể thay thế các quyết định quản trị bằng tiền bạc, vốn liếng, sự tự điều chỉnh hoặc bất cứ thứ tự động hóa bằng máy móc tinh xảo nào.

Mỗi quyết định quản trị là một khâu trong toàn bộ hệ thống các quyết định của một tổ chức có sự tương tác lẫn nhau rất phức tạp. Không thận trọng trong việc ra các quyết định, thường có thể dẫn tới những hậu quả khôn lường.

1.3. Chức năng của các quyết định

Quyết định là trái tim của mọi hoạt động quản trị nó cần phải thực hiện được những chức năng chủ yếu sau:

Lựa chọn phương án tối ưu.

Định hướng.

Bảo đảm các yếu tố thực hiện.

Phối hợp hành động.

Chức năng động viên, cưỡng bức.

Bảo đảm tính thống nhất trong thực hiện.

Bảo đảm tính hiệu quả trong kinh doanh.

Bảo đảm tính hiệu lực.

Bảo mật.

Quyết định là hành vi sáng tạo của chủ doanh nghiệp nhằm định ra mục tiêu, chương trình và tính chất hoạt động của doanh nghiệp, để giải quyết một vấn đề có tính cấp bách trên cơ sở hiểu biết các quy luật vận động khách quan của hệ thống bị quản trị và việc phân tích các thông tin về hiện trạng của hệ thống.

Không nên nhầm lẫn việc ra quyết định và lập kế hoạch. Trong thực tế đôi khi quyết định được thực hiện một cách nhanh chóng, ít đòi hỏi về thời gian hay sự nỗ lực, hay có khi nó chỉ chi phối hành động trong ít phút. Trong khi đó có những quyết định quan trọng, có ảnh hưởng lâu dài đối với doanh nghiệp, đòi hỏi nhiều công sức của người ra quyết định.

3. Các bước trong quá trình ra quyết định quản trị

3.1. Phát hiện vấn đề, phân tích thông tin, sơ bộ đề ra nhiệm vụ

Quyết định là sản phẩm của quá trình tư duy và tư duy sẽ chỉ xuất hiện trong hoàn cảnh có vấn đề. Việc phát hiện vấn đề trong hoạt động lãnh đạo là điều tối cần thiết để có cơ sở định hướng ban hành các quyết định phù hợp. Vấn đề được phát hiện ở đây được hiểu là sự khác biệt giữa tình trạng hiện tại và mong muốn tương lai.

Khi xác định vấn đề cần căn cứ vào những tiêu chuẩn nhất định: mục tiêu đã được thiết lập từ trước trong kế hoạch, các chính sách, các yêu cầu của cấp trên, yêu cầu của công việc hiện tại hoặc những mâu thuẫn đang xảy ra trong quá trình điều hành chỉ huy công việc.

Khi xác định vấn đề cần lưu ý các điều kiện như: có thuộc thẩm quyền giải quyết của chủ thể lãnh đạo không? Chủ thể lãnh đạo có thông tin đầy đủ về vấn đề không?có đầy đủ nguồn lực để giải quyết không?

Kết thúc phần này, người lãnh đạo xác định được tên vấn đề, lọai vấn đề và mức độ cần thiết để có qưyết định hay không.

3.2. Chọn tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả của phương án ra quyết định và xác định mục tiêu

Người lãnh đạo cần nghiên cứu thật sâu sắc các vấn đề bằng các hình thức sau đây:

Điều tra nghiên cứu , thu thập và xử lý thông tin.

Xác định nguồn gốc của vấn đề, trả lời câu hỏi: “Vấn đề xuất hiện từ đâu? Tại sao vấn đề lại xuất hiện trong thời điểm này? Điều gì đang xảy ra?…”

Xác định các tiêu chí hợp pháp và hợp lý của vấn đề để có thể có sự lựa chọn phù hợp.

Phương án là cách thức để giải quyết vấn đề, ra quyết định là lựa chọn một phương án tối ưu trong các phương án đã được dự kiến và sắp xếp theo thứ tự ưu tiên. Trong quá trình này, người lãnh đạo cần liệt kê tất cả các phương án có thể và vận dụng các kỹ thuật như ra quyết định nhóm, tham khảo ý kiến của các chuyên gia, lấy ý kiến của người sẽ thực hiện quyết định…để chọn lựa phương án cuối cùng.

3.4. Phân tích đánh giá các phương án và so sánh các phương án theo tiêu chuẩn và mục tiêu đã xác định

Phân tích nghĩa là đánh giá từng phương án theo các tiêu chí quyết định. Phương án được lựa chọn là phương án tối ưu bảo đảm yêu cầu của tính hợp pháp và hợp lý.

Hoạch định các phương án giải quyết vấn đề:

Liệt kê các phương án có thể có để giải quyết nhiệm vụ của vấn đề trong tình huống quản lý.

Phân tích ưu điểm, khuyết điểm của từng phương án và định lượng bằng điểm số.

Lập bảng so sánh lợi thế của từng phương án và xếp thứ hạng ưu tiên.

3.5. Lựa chọn phương án tối ưu và hình thức ra quyết định

Lựa chọn phương án tối ưu theo nhận thức chủ quan của người lãnh đạo sau khi tham khảo ý kiến của nhiều đối tượng và đối chiếu với các thông tin đã biết. Khi ra quyết định quản lý, người lãnh đạo phải kết hợp phương án tối ưu với điều kiện cụ thể ngay trong thời điểm ra quyết định quản lý.

Thông qua quyết định là quá trình đưa dự thảo quyết định thành quyết định chính thức, là chính thức hóa quyết định chủ quan của người lãnh đạo. Việc thông qua quyết định có thể được tiến hành theo nhiều phương pháp khác nhau: thông qua tập thể hoặc thông qua quyền hạn của thủ trưởng nhưng quá trình này bị phụ thuộc rất nhiều vào bản lĩnh, tài năng của người lãnh đạo.

Đây là bước cuối cùng của việc ra quyết định sau khi khẳng định phương án tối ưu. Người quản lý phải trực tiếp ra quyết định và chịu trách nhiệm về quyết định đó. Vấn đề còn lại là việc tổ chức thực hiện để quyết định đi vào cuộc sống.

6 bước trong quy trình ra quyết định quản lý ở trên có mối quan hệ mật thiết với nhau, và để có được 1 quyết định đúng đắn nhất, nhà quản lý nên thực hiện qua 6 bước nay.

Phương Pháp Ra Quyết Định Quản Trị

Ra quyết định là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của nhà quản trị. Quyết định quản trị có thể có ảnh hưởng đến vấn đề rất quan trọng của tổ chức hoặc có thể ảnh hưởng đến vấn đề thứ yếu hơn. Tuy nhiên, tất cả các quyết định đều có ảnh hưởng, dù lớn hay nhỏ đến kết quả hoạt động của của tổ chức. Vì vậy, yêu cầu đối với những nhà quản trị đó là họ cần phải phát triển được những kỹ năng, phương pháp ra quyết định hiệu quả. Có thể nói chất lượng các quyết định quản trị chính là thước đo đánh giá tính hiệu quả của những nhà quản trị đối với tổ chức. Bản chất của quyết định quản trị đó là hành vi sáng tạo của nhà quản trị nhằm định ra chương trình và tính chất hoạt động của tổ chức để giải quyết một vấn đề đã chín muồi, trên cơ sở sự hiểu biết các quy luật vận động khách quan của hệ thống bị quản trị và việc phân tích các thông tin của hệ thống đó.

Về mặt lý thuyết cũng như thực tế cho thấy rằng chất lượng, hiệu quả và hiệu lực của các quyết định quản trị của nhà quản trị phụ thuộc rất lớn vào phương pháp ra quyết định. Không thể có một quyết định tốt nếu như không sử dụng các phương pháp khoa học để tạo ra nó. Vậy làm thế nào để các nhà quản trị có thể đưa ra các quyết định đúng đắn, sáng suốt và phù hợp? Trong thực tế, các nhà quản trị có thể sử dụng 6 phương pháp phổ biến để ra quyết định sau đây:

3. Phương pháp nhóm tri thức

Phương pháp nhóm tinh hoa có sự tham gia của nhà quản trị và ít nhất một người khác vào việc ra quyết định mà không cần tham khảo ý kiến của những người khác. Nhà quản trị đưa ra giải pháp, ra quyết định và trình bày trước những nhân viên khác, thậm chí có thể trình bày về cơ sở đưa ra quyết định trước nhân viên.

4. Phương pháp cố vấn

5. Phương pháp luật số đông

Phương pháp này đề cao tính dân chủ trong đó tất cả các thành viên trong nhóm đều tham gia vào tiến trình quyết định thông qua việc mỗi thành viên đều được quyền biểu quyết bình đẳng. Theo phương pháp này, các thành viên trong nhóm sẽ bỏ phiếu biểu quyết cho quyết định đưa ra và quyết định nhận được đa số phiếu sẽ trở thành quyết định chính thức cuối cùng.

6. Phương pháp đồng thuận

Đây là phương pháp trong đó tất cả các nhân viên cùng đưa ra quyết định. Một quyết định không thể nào đạt được nếu chưa được tất cả các nhân viên tán thành. Phương pháp này có thể mang lại những quyết định chất lượng cao nhờ các đề xuất đa dạng và mang tính xây dựng nhưng có thể tốn nhiều thời gian. Đồng thuận rất khó đạt được vì đòi hỏi mọi thành viên của nhóm phải đồng ý với quyết định cuối cùng. Sự nhất trí hoàn toàn không phải là mục tiêu bởi vì rất khó đạt được, nhưng mỗi thành viên của nhóm nên sẵn sàng chấp nhận ý kiến của nhóm trên cơ sở tính hợp lý và tính khả thi. Khi tất cả các thành viên nhóm đều nhận thức được điều này có nghĩa là nhà quản trị đã đạt được sự đồng thuận.

Mỗi phương pháp ra quyết định quản trị đều có những ưu điểm và nhược điểm nhất định. Vì vậy, nhà quản trị cần vận dụng linh hoạt, sáng tạo các phương pháp ra quyết định này để có thể đưa ra các quyết định đúng đắn, sáng suốt và phù hợp nhất.

Tài liệu tham khảo

Hoàng Văn Hải, Nguyễn Viết Lộc, Nguyễn Ngọc Thắng, Giáo trình Ra quyết định quản trị, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, 2014

Đoàn Thị Thu Hà, Nguyễn Thị Ngọc Huyền, Giáo trình Quản trị học, NXB Tài chính, 2013.

John C. Maxwell, 21 nguyên tắc vàng của nghệ thuật lãnh đạo, NXB Lao động xã hội, 2011