Hãy Nêu Ý Nghĩa Của Truyền Thuyết Bánh Chưng, Bánh Giầy?

Soạn bài: Bánh chưng, bánh giầy (soạn 3 cách)

Câu 4 (trang 12 sgk Ngữ Văn 6 Tập 1)

Hãy nêu ý nghĩa của truyền thuyết Bánh chưng, bánh giầy?

Truyền thuyết Bánh chưng, bánh giầy là sự giải thích về nguồn gốc của chiếc bánh, hai loại bánh này có từ xa xưa thời vua Hùng, là đặc sản truyền thống dân tộc Việt ta vì vậy cần giữ gìn và trân trọng thành quả của ông cha ta.

Hai chiếc bánh tuy làm từ những nguyên liệu bình dân gần gũi quen thuộc nhưng lại là thành tựu văn minh nông nghiệp ở buổi đầu dựng nước. Lúa gạo thật quý đã nuôi sống bao người dân ta và đặc biệt, ăn không bao giờ chán.

Qua đây còn đề cao tinh thần lao động, đề cao nghề nông và thể hiện sự thờ kính Trời, Đất, tổ tiên của nhân dân ta.

⇒ Truyền thuyết Bánh chưng, bánh giầy có nhiều ý nghĩa, trong đó nổi bật nhất là: thông qua việc giải thích nguồn gốc sự vật (bánh chưng, bánh giầy – hai thứ bánh tiêu biểu cho truyền thống văn hoá ẩm thực của người Việt Nam trong dịp tết cổ truyền Việt Nam), truyện đề cao trí thông minh và lòng hiếu thảo của người lao động, đề cao nghề nông. Qua cách vua Hùng lựa chọn người nối ngôi là Lang Liêu, truyện còn đề cao ý thức tôn kính tổ tiên, xây dựng phong tục tập quán trên cơ sở coi trọng những giá trị sáng tạo thiêng liêng của nhân dân, ca ngợi truyền thống đạo lý cao đẹp của dân tộc Việt Nam.

Ý nghĩa về truyền thuyết:

– Giải thích nguồn gốc bánh chứng, bánh giầy

– Phản ánh thành tựu nền văn minh nông nghiệp trong buổi đầu dựng nước

– Đề cao giá trị lao động, nghề nông

– Thể hiện lòng thành tâm thờ kính Trời Đất, tổ tiên của nhân dân ta.

Ý nghĩa của truyền thuyết bánh chưng, bánh giầy:

+ Giải thích tục lệ làm bánh chưng, bánh giầy trong ngày Tết Nguyên Đán.

+ Thể hiện sự biết ơn với thế hệ đi trước, ông bà tổ tiên và tôn kính với đất trời.

+ Ca ngợi người Việt ta luôn có ý thức sáng tạo, tìm tòi, xây dựng nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc.

Ý Nghĩa Và Tóm Tắt Truyện Bánh Chưng Bánh Giầy Lớp 6

Bài viết tham khảo dành cho giáo viên và học sinh hiểu hơn về truyền thuyết bánh chưng bánh giầy trong Ngữ Văn 6. Đây là bài tóm tắt truyện bánh chưng bánh giầy và nêu ý nghĩa của truyền thuyết này, bài viết do chúng tôi tự biên soạn.

1. Tóm tắt truyện Bánh chưng bánh giầy Bài tóm tắt 1

Vua Hùng thứ 6 về già mong muốn tìm được người truyền ngôi phù hợp. Không nhất thiết phải là con trưởng mà người được chọn phải phải dâng lên những lễ vật trong lễ Tiên vương, lễ vật nào làm hài lòng vua sẽ được truyền ngôi.

Những người con của vua Hùng thi nhau đi tìm sản vật, không quản ngại khó khăn, vất vả miễn sao tìm được lễ vật quý giá nhất. Chỉ có Lang Liêu là không biết phải dâng lên nhà vua lễ vật nào cả. Suy nghĩ nhiều và thiếp đi, trong cơn mơ chàng được vị thần hướng dẫn cho các tạo ra lễ vật dâng vua.

Lang Liêu bắt đầu vào thực hiện, chàng dùng những nguyên liệu gạo nếp đậu xanh và thịt lớn tạo thành 2 loại bánh gọi là bánh chưng và bánh giầy.

Nhà vua thấy lễ vật rất là và chàng mới nói về ý nghĩa của hai loại bánh này. Nhà vua rất ưng ý và quyết định nhường ngôi cho Lang Liêu.

Bài tóm tắt 2

Hùng Vương đời thứ 6 có 20 người con trai ai cũng giỏi giang, tài giỏi. Khi vua về già không biết chọn ai nối ngôi bằng nghĩ ra cách dâng lễ vật trong lễ Tiên vương, lễ vật nào ý nghĩa và hợp ý vừa nhất sẽ được truyền ngôi.

Lang Liêu là người con thứ 18 của vua, trong khi các anh em lên rừng xuống biển tìm lễ vật thì Lang Liêu vẫn đang lo lắng chưa tìm ra lễ vật. Trong cơn mơ chàng được vị thần mách cho cách làm một loại bánh sử dụng nguyên liệu sẵn có. Hai chiếc bánh với hình vuông tượng trưng cho đất va hình tròn tượng trưng cho trời.

Đến lễ Tiên vương, chàng dâng lên cho vua, vừa khen ngợi và rất hài lòng, vua Hùng quyết định truyền ngôi cho Lang Liêu.

2. Ý nghĩa truyện Bánh chưng bánh giầy

Truyền thuyết Bánh chưng bánh giầy có nhiều ý nghĩa:

– Giải thích nguồn gốc ra đời của bánh chưng, bánh giầy trong văn hóa của nước ta.

– Ca ngợi về thành tựu văn minh nông nghiệp trong thời kì đầu của nước ta, khen ngợi sự khéo léo, sáng tạo người lao động.

– Với việc truyền ngôi cho Lang Liêu đề cao sự tôn kính tổ tiên thể hiện truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

Vừa rồi chúng tôi đã có bài tóm tắt truyện Bánh chưng bánh giầy và nêu lên ý nghĩa truyện rất mong được sự đóng góp phản hồi của các bạn học sinh.

Tóm Tắt Truyện “Bánh Chưng, Bánh Giầy”

“Bánh chưng, bánh giầy” kể về chuyện Vua Hùng thứ sáu truyền ngôi cho con trai. Nhưng ông có hai mươi người con nên không biết chọn người nào cho xứng đáng. Ông bèn gọi các con đến và bảo: sắp đến lễ Tiên vương, nếu ai làm lễ hợp ý vua thì sẽ được truyền ngôi. Các lang ai cũng muốn lên ngôi nên ra sức là cỗ lớn. Họ sai người lên rừng xuống biến tìm vật quý để dâng lên. Trong đó có Lang Liêu, chàng là con thứ 18, mẹ mất sớm. Lang Liêu hàng ngày chỉ lo việc đồng áng nên nhà không có gì dâng lên ngoài lúa, khoai. Lang Liêu rất phiền lòng.

Một đêm, chàng mơ có thần đến bảo: trên trời đất không có gì quý bằng gạo, gạo là thứ ta làm ra, ta ăn hàng ngày nên hãy dùng gạo làm bánh dâng lên vua. Làng Liêu tỉnh dậy vui mừng làm theo. Chàng chọn thứ gạo nếp thơm, trắng, hạt tròn đều, đem vo thật sạch. Chàng dùng đậu xanh, thịt lợn làm nhân, dùng lá dong gói thành hình vuông. Nấu một ngày một đêm. Cũng thứ gạo nếp ấy chàng đồ lên, giã nhuyễn, nặn tròn.

Ngày lê Tiên vương, các lang mang sơn hào hải tới, nhưng vua ưng ý bánh của Lang Liêu và chọn lên tế Trời, Đất và Tiên Vương. Lễ xong mọi người đem bánh ra ăn ai cũng tấm tắc khen. Vua đặt tên cho bánh hình vuông là bánh chưng, tượng là Đất, bánh hình trời tượng là tời, đặt là bánh giầy. Lang Liêu dâng lễ vật hợp ý nên được nối ngôi vua. Từ đất, nhân dân ta có phong tục Tết làm bánh chưng, bánh giầy.

Tóm tắt truyện “Bánh chưng, bánh giầy” mẫu 2

Vua Hùng lúc về già muốn truyền ngôi nhưng chưa biết chọ ai trong hai mươi người con trai. Giặc ngoài đã được dẹp yên, nhưng ông muốn vị vua tương lai phải biết lo cho nhân dân có dời sống ấm no. Vua gọi các con đến và bảo: “Năm nay nhân lễ Tiên vương, ai làm vừa ý ta, ta sẽ truyền ngôi cho, có Tiên vương chứng giám”.

Các lang trở về đua nhau tìm của ngon vật lại trên rừng dưới biển để dâng lễ. Chỉ có người con thứ mười tám, Lang Liêu, thiệt thòi từ nhỏ. Chàng quan năm gắn bó với đồng áng, nhà chàng chỉ lúa, khoai là nhiều. Chàng rất buồn lòng. Một đêm, chàng mơ thấy một vị thền mách rằng hãy dùng gạo làm bánh dâng vua, không có gì quý bằng gạo, gạo nuôi sống con người. Thức dậy lang lieu vui vẻ làm theo. Chàng chọn thứ gạo nếp ngon nhất làm hai loại bánh. Loại thứ nhất, chàng để nguyên gạo, dùng đậu xanh và thịt lợn làm nhân, dùng lá dong trong vườn để gói thành hình vuông. Loại bánh này phải luộc một ngày một đêm. Còn loại bánh còn lại thì chàng đem gạo đồ lên, giã nhuyễn, nặn thành hình tròn.

Đến ngày lễ Tiên vương, trong vô số của ngon vật lạ thì vua lại chọn hai thứ bánh của Lang Liêu dâng lên tế Trời, Đất, Tiên vương. Sau khi lễ xong, vua cho đem bánh ra ăn, ai cũng tấm tắc khen ngon. Vua đặt tên cho thứ bánh hình tròn, tượng là đất là bánh giầy. Thứ bánh hình vuông tượng là đất, có thịt mỡ, đậu xanh, lá dong tượng là cầm thú, cây cỏ muôn loài, vua đặt tên là bánh chưng. Lá bọc ngoài, ngụ ý là đùm bọc nhau. Lang Liêu dâng lễ hợp ý, được vua truyền ngôi cho. Từ đây, cứ đến ngày Tết, nhân dân ta lại làm bánh chưng, bánh giầy.

Tóm tắt truyện “Bánh chưng, bánh giầy” mẫu 3

Hùng Vương thứ 6 lúc về già muốn truyền ngôi, nhưng ông có 20 người con không biết chọn người nào cho xứng đáng. Nhà vua gọi các con lại và bảo rằng nhân lễ Tiên vương ai làm lễ vừa ý người sẽ truyền ngôi báu cho. Các lang ai cũng muốn ngôi báu nên cố làm vừa ý vua. Nhưng không ai biết ý vua cha như thế nào. Họ đua nhau lên rừng, xuống biển tìm những của quý, làm cỗ thật hậu thật ngon đi lễ Tiên vương. Trong số các lang, có Lang Liêu là người con thứ 18. Chàng mất mẹ từ bé, sau khi ra ở riêng chàng chỉ chăm lo việc đồng áng. Vì vậy lễ Tiên vương chàng không có dâng lên ngoài gạo khoai khiến chàng rất buồn lòng.

Một đêm, chàng mơ có thần bảo chàng hãy dùng gạo làm bánh để làm lễ Tiên vương. Thức dậy, Lang Liêu vui mừng làm theo. Chàng chọn thứ gạo nếp dẻo, thơm, hạt chọ đều làm hai thứ bánh một hình vuông, một hình tròn. Bánh hình vuông chàng dùng đậu xanh, thịt lợn làm nhân, dùng lá dong gói rồi luộc một ngày một đêm. Bánh hình tròn chàng đồ lên, giã nhuyễn rồi nặn tròn.

Đến ngày Lê tiên vương, vua Hùng đã chọn hai thứ bánh của chàng để tế Trời, Đất, Tiên Vương. Khi lễ xong, vua sai người đem bánh ra ăn cùng quần thần, ai cũng tấm tắc khen ngon. Vua đặt tên cho bánh hình vuông là bánh chưng, bánh hình tròn là bánh giầy. Bánh trưng hình vuông có gạo, thịt, đậu tượng trưng cho muôn thú, cây cỏ tượng cho Đất. Đồng thời bánh được bọc ngoài bằng lá dong thể hiện sự đùm bọ lẫn nhau. Bánh giầy hình tròn tượng cho Trời. Vua cũng rất vừa ý về ý nghĩa của hai chiếc bánh và truyền ngôi cho Lang Liêu. Từ đó, nhân dân ta sẽ làm bánh chưng, bánh giầy vào ngày Tết để thắp hương và ăn.

Soạn Bài : Bánh Chưng, Bánh Giầy

Hướng dẫn soạn văn, soạn bài, học tốt bài BÁNH CHƯNG, BÁNH GIẦY

1. “Tổ tiên ta từ khi dựng nước, đã truyền được sáu đời” – lời nói của Vua Hùng xác định thời gian xảy ra câu chuyện. Vua Hùng chọn người nối ngôi trong hoàn cảnh đất nước thanh bình và nhà vua đã già. Ý định của vua trong việc chọn người nối ngôi tức phải nối được chí của vua, không nhất thiết là con trưởng. Chính vì thế, nhà vua dùng hình thức thử tài để chọn (nhân lễ Tiên vương, ai làm vừa ý vua sẽ được truyền ngôi).

2. Trong số các người con của vua, chỉ có Lang Liêu được thần giúp đỡ, vì: Mẹ chàng trước kia bị vua cha ghẻ lạnh, ốm rồi chết. So với anh em, chàng là người thiệt thòi nhất. Mặt khác, tuy là con vua, nhưng “từ khi lớn lên, ra ở riêng” chàng “chỉ chăm lo việc đồng áng, trồng lúa, trồng khoai” – sống cuộc sống như dân thường. Đồng thời, chàng là người hiểu được ý thần: “Trong trời đất, không gì quý bằng hạt gạo”; đồng thời chàng có trí sáng tạo để thực hiện được ý đó: lấy gạo làm bánh để lễ Tiên vương.

3. Hai thứ bánh của Lang Liêu được vua cha chọn để tế Trời, Đất, Tiên vương và Lang Liêu được chọn nối ngôi vua vì: hai thứ bánh đó thể hiện công sức lao động chăm chỉ, cần cù và thể hiện sự quý trọng nghề nông, quý trọng sản phẩm do con người làm ra; hai thứ bánh đó thể hiện ý tưởng sáng tạo sâu xa: bánh tròn tượng hình Trời, bánh vuông tượng hình Đất, với cách thức gói “các thứ thịt mỡ, đậu xanh, lá dong là tượng cầm thú, cây cỏ muôn loài” và “lá bọc ngoài, mĩ vị để trong” thể hiện mối quan hệ khăng khít giữa con người với thiên nhiên trong lối sống và trong nhận thức truyền thống của người Việt Nam; đồng thời thể hiện truyền thống đoàn kết, gắn bó và tinh thần đùm bọc nhau giữa những người dân đất Việt vốn là anh em sinh từ một bọc trứng Lạc Long – Âu Cơ.

Việc vua Hùng chọn Lang Liêu nối ngôi chứng tỏ vua trọng người vừa có tài có đức vừa có lòng hiếu thảo; đồng thời qua đó cũng đề cao lao động và phẩm chất sáng tạo trong lao động của nhân dân.

4. Truyền thuyết Bánh chưng, bánh giầy có nhiều ý nghĩa, trong đó nổi bật nhất là: thông qua việc giải thích nguồn gốc sự vật (bánh chưng, bánh giầy – hai thứ bánh tiêu biểu cho truyền thống văn hoá ẩm thực của người Việt Nam trong dịp tết cổ truyền Việt Nam), truyện đề cao trí thông minh và lòng hiếu thảo của người lao động, đề cao nghề nông. Qua cách vua Hùng lựa chọn người nối ngôi là Lang Liêu, truyện còn đề cao ý thức tôn kính tổ tiên, xây dựng phong tục tập quán trên cơ sở coi trọng những giá trị sáng tạo thiêng liêng của nhân dân, ca ngợi truyền thống đạo lí cao đẹp của dân tộc Việt Nam.

Vua Hùng Vương thứ sáu muốn tìm trong số hai mươi người con trai một người thật tài đức để nối ngôi nên đã ra điều kiện: không nhất thiết là con trưởng, ai làm vừa ý nhà vua trong lễ Tiên vương sẽ được truyền ngôi.

Các lang đua nhau sắm lễ thật hậu, thật ngon. Lang Liêu, người con trai thứ mười tám, rất buồn vì nhà nghèo, chỉ quen với việc trồng khoai trồng lúa, không biết lấy đâu ra của ngon vật lạ làm lễ như những lang khác. Sau một đêm nằm mộng, được một vị thần mách nước, chàng bèn lấy gạo nếp, đậu xanh và thịt lợn làm thành hai thứ bánh loại hình tròn, loại hình vuông dâng lên vua. Vua thấy bánh ngon, lại thể hiện được ý nghĩa sâu sắc nên lấy hai thứ bánh ấy tế Trời, Đất và lễ Tiên vương, đặt tên bánh hình tròn là bánh giầy, bánh hình vuông là bánh chưng và truyền ngôi cho Lang Liêu.

Từ đó, việc gói bánh chưng và bánh giầy cúng lễ tổ tiên trở thành phong tục không thể thiếu trong ngày Tết của người Việt Nam.

Khi kể cần chú ý thể hiện bằng nhiều giọng điệu khác nhau cho phù hợp với các nhân vật trong truyện. Cụ thể:

– Đoạn từ đầu đến “và nói” thể hiện lời người dẫn chuyện chậm rãi.

– Câu nói “Tổ tiên ta (…) có Tiên vương chứng giám” thể hiện lời của nhà vua tuyên bố ý định truyền ngôi và cách thử tài, cần trình bày bằng giọng trầm tĩnh, uy nghiêm.

– Đoạn tiếp theo “Người buồn nhất (…) khoai lúa tầm thường quá!” thể hiện sự băn khoăn, trăn trở của Lang Liêu khi nghe lời tuyên bố của vua cha và nghĩ đến cảnh ngộ của mình.

– Lời của vị thần linh “Trong trời đất (…) mà lễ Tiên vương” trình bày bằng giọng trầm lắng, thiêng liêng.

– Tiếp theo, “Tỉnh dậy (…) khen ngon” vẫn là lời người dẫn chuyện nhưng điểm nút của câu chuyện đã được mở ra, cần trình bày bằng giọng vui vẻ, trong sáng.

– Đoạn cuối (“Từ đấy (…) hương vị ngày Tết”) cũng là lời dẫn chuyện nhưng là sau khi câu chuyện thử tài đã kết thúc, Lang Liêu lên làm vua nên thể hiện bằng giọng trong sáng, tự hào.

3. Ngày nay, vào dịp Tết, nhân dân ta vẫn còn lưu giữ thói quen làm bánh chưng, bánh giầy (như là một món ăn không thể thiếu trong ngày Tết, cũng như là một phẩm vật không thể thiếu để cúng lễ tổ tiên). Phong tục ấy vừa thể hiện nét đẹp trong sinh hoạt văn hoá ẩm thực của người Việt ta, vừa thể hiện ý thức tôn kính tổ tiên, tôn kính những giá trị vật chất và tinh thần của dân tộc. Phong tục ấy cũng đồng thời là lời nhắn nhủ với con cháu đời nay về việc gìn giữ và phát huy những truyền thống đạo lí tốt đẹp của ông cha ta ngày trước.

4*. Truyện có nhiều chi tiết hay và hấp dẫn. Một trong những chi tiết ấy là chuyện Lang Liêu làm bánh. Chi tiết này hấp dẫn người đọc bởi cùng với sự cần cù hiếu thảo, Lang Liêu đã chứng tỏ mình là người xứng đáng được truyền ngôi. Chàng hoàng tử thứ mười tám của vua Hùng đã làm ra một thứ bánh vừa ngon lại vừa sáng tạo bằng sự thông minh và tài trí của mình. Và vì thế, chàng không những làm cho vua cha cảm thấy hài lòng mà các lang khác cũng tỏ ra mến phục.

Soạn Bài Bánh Chưng Bánh Giầy

Soạn bài Bánh chưng bánh giầy

Bố cục:

– Phần 1 (Từ đầu … chứng giám): Nhà vua ra quyết định truyền ngôi.

– Phần 2 (tiếp … hình tròn): Lang Liêu và các hoàng tử tìm kiếm và làm lễ vật.

– Phần 3 (còn lại): ý nghĩa và tục lệ làm bánh chưng bánh giầy.

Tóm tắt

Hùng Vương đưa ra điều kiện để chọn người kế ngôi trong số hai mươi người con trai: Không nhất thiết là con trưởng, ai làm vừa ý vua trong lễ Tiên vương sẽ được truyền ngôi. Các Lang đua nhau làm lễ thật hậu, thật ngon. Có chàng Lang Liêu – người con thứ mười tám mồ côi mẹ, chỉ chăm lo đồng áng, không biết lấy gì làm lễ vật. Một đêm, chàng nằm mộng được thần chỉ bảo làm một loại bánh hình vuông tượng đất – bánh chưng, một bánh hình tròn tượng trời – bánh giầy làm lễ vật. Vua rất vừa ý và chọn hai thứ bánh ấy tế Trời, Đất, Tiên vương và truyền ngôi cho Lang Liêu. Từ đó, bánh chưng, bánh giầy trở thành phong tục không thể thiếu trong ngày Tết người Việt.

Đọc hiểu văn bản

Câu 1 (trang 12 sgk Ngữ Văn 6 Tập 1):

Vua Hùng chọn người nối ngôi khi tuổi đã già, đất nước thanh bình. Với ý định chọn người nối chí, không nhất thiết là con trưởng thông qua cuộc thi tài, ai làm vừa ý vua sẽ được truyền ngôi.

Câu 2 (trang 12 sgk Ngữ Văn 6 Tập 1):

Trong các con vua, chỉ có Lang Liêu được thần giúp đỡ vì chàng có hoàn cảnh không thuận lợi như các anh em. Chàng gần gũi với đời sống nhân dân, làm đồng áng, trồng lúa, khoai; cũng chỉ có chàng là hiểu được gợi ý của thần – lấy gạo làm bánh lễ Tiên vương.

Câu 3 (trang 12 sgk Ngữ Văn 6 Tập 1):

Hai thứ bánh của Lang Liêu được vua cha chọn tế lễ bởi hai thứ bánh đó thể hiện sự quý trọng nghề nông (thời bấy giờ là nước nông nghiệp); còn thể hiện ý tưởng sáng tạo sâu xa (tượng Trời, tượng Đất, thể hiện sự đùm bọc). Lang Liêu thể hiện là người có tài, có đức, có hiếu, xứng đáng trở thành minh quân trong tương lai.

Câu 4 (trang 12 sgk Ngữ Văn 6 Tập 1):

Ý nghĩa truyền thuyết : giải thích nguồn gốc bánh chưng, bánh giầy, phong tục lễ tết, đó là thành tựu của văn minh nông nghiệp; đề cao lao động, đề cao nghề nông, thể hiện sự thờ kính Trời, Đất, tổ tiên của nhân dân ta.

Luyện tập

Câu 1 (trang 12 sgk Ngữ Văn 6 Tập 1):

Ý nghĩa phong tục ngày Tết nhân dân ta làm bánh chưng, bánh giầy: truyền thống tốt đẹp nhớ ơn tổ tiên và đề cao vai trò nghề trồng lúa nước.

Câu 2* (trang 12 sgk Ngữ Văn 6 Tập 1):

Có thể chọn chi tiết thần báo mộng cho Lang Liêu. Chi tiết này tạo nên tính thần kì, hấp dẫn cho truyện, thể hiện rằng Lang Liêu xứng đáng là người kế vị tốt nhất vì được thần phù trợ, hiểu được ý thần, biết quý trọng nghề nông, có tính sáng tạo.

Bài giảng: Bánh chưng bánh giầy – Cô Trương San (Giáo viên VietJack)

Đã có app VietJack trên điện thoại, giải bài tập SGK, SBT Soạn văn, Văn mẫu, Thi online, Bài giảng….miễn phí. Tải ngay ứng dụng trên Android và iOS.

Nhóm học tập facebook miễn phí cho teen 2k9: chúng tôi

Theo dõi chúng tôi miễn phí trên mạng xã hội facebook và youtube: